პირველი, ვინც ღირსია რომ ვახსენო, ესაა ჯოშუა ბელ (Joshua Bell). უნიჭირესი მევიოლინე, სიტყვები არ მყოფნის დასახასიათებლად. ეს სწორედ ის კაცია, ვინც ასეთი ცდა ჩაატარა მეტროში: უხეიროდ ჩაცმული იდგა მეტროს გადასასვლელში და უკრავდა ვიოლინოზე კლასიკურ ნაწარმოებს. მხოლოდ ერთმა ქალმა იცნო და იდგა საათები და უსმენდა, დანარჩენებმა არათუ ვერ იცნეს, მუსიკასაც არ მოუსმინეს. არადა ღვთაებრივად უკრავდა. ეს კიდევ ერთხელ ამტკიცებს იმას, რომ ხელოვნება ყველასთვის არაა… ჯოშუა ისეთი ნიჭიერია, კინომუსიკის გაფორმებისთვის ხშირად იწვევენ…

:

აგერ ვიდეოც..

ჩვენთანაც, მიწისქვეშა გადასასვლელებში, დგანან მუსიკოსები და უკრავენ. ვინც მომწონებია, გავჩერებულვარ და მომისმენია, ვინც არა (და ასეთი ვაი რომ ბევრია), უბრალოდ გვერდით ჩამივლია.

ეს მეორე ვიდეო ჯოშუასი…

მეორე ვინც მინდა რომ ვახსენო, არის დევიდ გარეტი (David Garrett). აქაც უკომენტაროდ შემოვიფარგლები.

მესამე ცხადია, ვანესა მეია… ოხერი ქალია, გარდა იმისა, რომ ტექნიკა აქვს ბრწყინვალე, უკრავს ელექტრონულ ვიოლინოზე (მაშინ როცა ჯოშუა და დევიდი – ხის; ორივე უკრავს სტრადივარიუსზე) და თან შესანიშნავად ახერხებს შოუს დადგმას.

განსაკუთრებული ადგილი: წუხელ მუზამ აღმოჩენა გამაკეთებინა. იუთუბზე ბოდიალისას ისეთ მუსიკოსებს წავაწყდი, პირდაპირ ჩავდნი, გავითიშე და მუსიკის ჯადო–საბურველში გავეხვიე.

ესენი არიან the Piano Guys – ამ სახელის ქვეშ ორი მუსიკოსია გაერთიანებული: ჩელისტი, პიანისტი. ესეც მაგათი საიტი: http://thepianoguys.com/music/

მე ყოველთვის ვცდილობდი მუსიკოს შემსრულებლებში დამენახა ის კავშირი ინსტრუმენტსა და მუსიკოსს შორის, რომელიც ქმნის ღვთაებრივ მუსიკას. და მინდა გითხრათ, მე ის აქ დავინახე…

მოუსმინეთ და იგრძენით, უყურეთ და გაიცანით.. მე ვამაყობ რომ დღეიდან ვიცი მათ შესახებ

Love you guys, You are very talented, very very… and I’m fond of your magic music …

And this is my favorite:

How sweet the music is, how flexible the fingers are.. I’m fascinated, I’m charmed..

p.s. პირველად ვწერ “Windows Live Writer”–ით; ლორდმა დამანათლა, მის ფუნქციებში კი ნელ–ნელა ვერკვევი. საოცარია რომ პოსტებს მანახებს და ბლოგის დრაფტებს არა, თუ აქედან არ შევქმენი ახალი დრაფტი.

დიდი მხატვრების მიერ შექმნილ ყველა შედევრსაც და უცნობი ავტორების დაწერილ, არც თუ სახელგანთქმულ ტილოებსაც საკუთარი ისტორია აქვთ და, მოგეხსენებათ, მოლი ბლუმს უყვარს, როდესაც მკითხველს ამა თუ იმ ნახატთან დაკავშირებულ საინტერესო ამბებს მოუთხრობს ხოლმე. ალბათ, იმაშიც დამეთანხმებით, თუ ვიტყვი, რომ ამ თემაზე საკმაოდ ხშირად ვწერ . ჰოდა, ვფიქრობ, ახლა დადგა დრო, როდესაც პაბლო პიკასოს  “გერნიკაზე“ უნდა გიამბოთ.

ფერწერით დიდი ხანია, გატაცებული ვარ, ბატალისტების შემოქმედებასაც, ასე თუ ისე, ვიცნობ, მაგრამ გამიჭირდება, გიპასუხოთ, არსებობს თუ არა სხვა ტილო, რომელიც ასეთი სიმძაფრით გამოხატავს ომის საშინელებას.

1937 წელს, გაგანია სამოქალაქო ომის დროს, ლიუფტვაფეს მოხალისეთა ლეგიონმა – “კონდორმა“ მიწასთან გაასწორა პატარა ბასკური ქალაქი – გერნიკა. ექვსი ათასი მოსახლის მესამედზე მეტი ნანგრევებში ჩაიმარხა. ეს იყო გაუგონარი სისასტიკით განხორციელებული საჰაერო თავდასხმა – ნაქალაქარში სამი დღის მანძილზე ჩაუქრობელი ხანძარი ბობოქრობდა.

ისევე, როგორც მთელი მსოფლიო, დიდი ესპანელი ფერმწერი შეძრწუნებული ადევნებდა თვალს ბასკეთში დატრიალებულ ცოდვის კალოს. უკვე იმ წუთებში, როდესაც გერნიკას ჯერ კიდევ ცეცხლის ალი ასდიოდა, მის გონებაში მომავალი შედევრის კონტურები იკვეთებოდა და სულ მცირე ხნის შემდეგ საზოგადოების სამსჯავროზე პიკასომ ახალი ტილო გამოიტანა.

კუბისტურ-სიურეალისტური მანერით ასახული ამქვეყნიური ჯოჯოხეთი საოცრად შთამბეჭდავი აღმოჩნდა. მიუხედავად იმისა, რომ პუბლიკა საკმაოდ გულგრილად შეხვდა “გერნიკას“, იყვნენ ისეთებიც, ვინც ტილოზე ზუსტად ის დაინახა, რის თქმასაც ავტორი ცდილობდა… ვინც შეამჩნია სასოწარკვეთა, თავზარი და ყოვლისმომცველი შიში, აღიქვა ის კოშმარი, ცეცხლის წვიმაში მოყოლილი უდანაშაულო ბასკები რომ განიცდიდნენ, შეიგრძნო უმწეობა და არაადამიანური ტკივილი, რომლითაც ეს სურათია გაჯერებული…

ცნობილი დანიელი კარიკატურისტი ბიდსტრუპი ამ ტილოს ომის წინააღმდეგ მიმართულ ყველაზე ხმამაღალ და მნიშვნელოვან პროტესტად თვლიდა. ერთი ლეგენდა კი  გვიამბობს,  როგორ ესტუმრა პიკასოს სახელოსნოს ოკუპირებულ პარიზში გერმანელი ოფიცერი, რომელმაც „გერნიკას“ დანახვაზე აღტაცება ვერ დაფარა და მხატვარს მიუბრუნდა:

“ეს თქვენი ნამუშევარია, ბატონო?“

ფერმწერმა აუჩქარებლად შეიმშრალა საღებავით დასვრილი ხელები და დინჯად მიუგო:

“არა, ჰერ, ეს თქვენი ნამუშევარია.“

მე მაგალითად ავარჩიე ქინდლ თაჩი (Kindle Touch), რომლის რეალიზება აშშ–ში 2011 წლის ნოემბრიდან ხდება.

რას აკეთებს ქინდლ თაჩი?
ის არის ქინდლის ოჯახის უახლესი თაობის ელექტრონული რიდერი და კითხულობს ელექტრონულ წიგნებს, აქვს E-ink ეკრანი, რაც ხელს უწყობს კომფორტულ კითხვას, ზომებში მცირეა, სადღაც დღიურის ბლოკნოტის ზომის, არც ისე მძიმე (გადამზიდავმა კომპანიამ მიანგარიშა მიახლოებით 0.4 კგ–ად). მისი ეკრანი სენსორულია, ძალიან მგრძნობიარე და არა მარტო თითების პარტყუნი, არამედ მავთულიც რომ დაადოთ, მაშინაც რეაგირებს. ამიტომ გაუფრთხილდით და მიეჩვიეთ touch ფუნქციას. თუ თქვენთვის ეს მოსახერხებელი არაა, მაშინ სჯობს თავიდანვე გაითვალისწინოთ ეს.

აქვე შენიშვნა: აუცილებად გაითვალისწინეთ მგრძნობიარე ეკრანი და როცა მის გაწმენდას დააპირებთ, გამოიყენეთ სპეციალური სველი სალფეთქები (რომელიც ლეპტოპის ეკრანისთვის გამოიყენება). გაწმენდის წინ გამორთეთ ქინდლი და სალფეთქით ნაზად გადაწმინდეთ ეკრანი.

რა შედის ქინდლ თაჩის კომპლექტში?
შედის თავად ქინდლი, USB კაბელი და პატარა, მუყაოს ინსტრუქცია. არც ყურსაცვამი, არც ადაპტერი, არც ნათურა და არც ყდა (ანუ ქოვერი) არ მოჰყვება, ის უნდა შეიძინოთ ცალკე.

რა ფორმატის ფაილებს კითხულობს ქინდლ თაჩი?
რიდერი კითხულობს .azw .txt .pdf (რაც მე გამოვცადე) ფორმატის ფაილებს; ამასთან კითხულობს MOB ფორმატის ფაილებს (უკვე გამოვცადე). ვერ კითხულობს: word doc, FB2, djv და სხვა ფორმატის ფაილებს. საჭიროა მათი კონვერტაცია, რათა ქინდლიმ აღიქვას იგი და თქვენ კი წაიკითხოთ.
საჭირო ფაილებს ან გადმოიწერთ პირდაპირ ქინდლში ამაზონის საიტიდან, ან კომპიუტერის საშუალებით ჩაყრით. კომპიუტერზე მიერთების შემდეგ, თქვენი კომპი ქინდლს აღიქვამს როგორც ცალკე Device–ად. შეხვალთ და ფოლდერში Documents ჩააგდებთ წიგნებს. სხვა ფოლდერში თუ ჩააგდებთ, ქინდლი მას არ აღიქვამს.

აქვე შენიშვნა: კითხულობს ყველა ენაზე, მათ შორის ქართულზეც. თუ არის ტექსტური ფაილი,  სადაც გამოყენებულია Sylfaen–ის ქართული, მაშინ გილოცავთ – თქვენ ქართულ წიგნს წაიკითხავთ.

ქინდლ თაჩს ასევე აქვს აუდიო ფაილის მხარდაჭერა და აღიქვამს MP3 ფაილებს (რაც მე გამოცდილი მაქვს), გამიგია რომ აღიქვამს ასევე AA და AAX ფორმატის ფაილებსაც. აუდიო ფაილის მხარდაჭერა გულისხმობს: ა) აუდიო წიგნის “წაკითხვას”; ბ) მუსიკის მოსმენას კითხვის პროცესში.
აუდიო ფაილები უნდა ჩააგდოთ: ა) აუდიო წიგნები ფოლდერში Audible, ხოლო ბ) MP3 ფაილები –  ფოლდერში Music. სხვაგან თუ ჩააგდებთ, ქინდლი მას უბრალოდ ვერ დაინახავს.
გაითვალისწინეთ: წვრილი ჯეკი აქვს და ყველა ტიპის ყურსაცვამი არ უდგება.

ინტერნეტი ქინდლ თაჩში
ქინდლ თაჩს ამაზონი ჰყიდის ორი ვარიანტით: with Special Offers (ანუ რეკლამით) და without Special Offers (ანუ რეკლამის გარეშე), ფასიც შესაბამისად განსხვავებული აქვს. კიდევ ერთი განსხვავება არის შემდეგი: რეკლამიან თაჩს აქვს მარტო WiFi მხარდაჭერა (ანუ უკაბელო ინტერნეტი) და ურეკლამოს – WiFi და 3G. აქვე მინდა გითხრათ, რომ რეკლამა ქინდლ თაჩის Home page–ზე წიგნის კითხვაში ხელს არ შეგიშლით. საწყის გვერდის ძირზე ჩნდება ყოველთვის და როგორც კი წიგნზე გადახვალთ, თავისთავად ქრება. მაგრამ იმისათვის რეკლამა ნახოთ, ინტერნეტი უნდა გააქტიურდეს და საკმარისია შემთხვევით “დაგეჭიროთ” რომ ინტერნეტი ირთვება.
მე არ ვიცი როგორ მუშაობს 3G ქინდლ თაჩში, მაგრამ მსმენია რომ საქართველოს ტერიტორიაზე ამას ვერ გამოიყენებთო. ასე თუ ისე, ორივე ვარიანტს აქვს WiFi და ეს კი სავსებით საკმარისია.

გაითვალისწინეთ: როცა კი დააპირებთ კომპიუტერიდან ქინდლ თაჩის გამოთიშვას, My Computer–იდან აუცილებლად გაუკეთეთ Eject. თუ ეჯექთის შემდეგ მიერთებულს დატოვებთ უესბე კაბელით, მაშინ თქვენ შეძლებთ წაკითხვას და ქინდლის დატენვას პარალელურად.

აქვე ჩემი მეX შენიშვნა: ჯერ–ჯერობით არ გამომიცდია ბატარეების სიმძლავრე. ვფიქრობ ამას მაინცდამაინც არ განვიცდი, რადგან მობილურზე მიჩვეული ვარ ყოველ ორ დღეში დატენვას. თუმცა ამაზონი ამბობს, რომ ქინდლ თაჩის ბატარეების მაქსიმალური ხანგრძლივობა არის 2 თვე. თუ ხშირად გამოიყენებთ უკაბელო ინტერნეტს, მაშინ ცხადია ბატარეები მალე დაჯდება და არ გაგიკვირდეთ თუ 2 თვე არ გეყოთ.

აქვე, რა არ მომეწონა:
ა) ამაზონის მტკიცებით, ქინდლ თაჩს აქვს 4 გბ მეხსიერება (რომელიც არ ეზრდება), სინამდვილეში კი არის 3 და რაღაცა, აქედან გარკვეული ნაწილი უკავია მოხმარების სახელმძღვანელოს (რომელიც ქინდლში წერია), ლექსიკონებს, პროგრამას და ა.შ. ანუ სადღაც 2 და რაღაცა მაქვს წიგნებისთვის. რაც არ მომეწონა, მაგრამ რას ვიზამთ. ამაზონის ვირტუალური ბიბლიოთეკის იმედი მაქვს. იმიტომ რომ აუდიო წიგნების მოცულობა დიდია, ვიდრე ტექსტური ფაილების, ხოდა, ეს დიდ ადგილს შემიჭამს…

ბ) ვერსად ვნახე საიდან გადმოვწერო უფასო წიგნები. არადა ამაზონი მპირდებოდა რომ უფასო მხატვრულ ლიტერატურას მომცემდა. ეჭვი მაქვს, რომ ტუფტა დაპირებაა. რამდენჯერაც ქინდლიდან შევდივარ ამაზონის საიტზე, მხვდება ფასიანი წიგნები 2 დოლარად. ნუ ალბათ ერთხელ გავიმეტებ ორ დოლარს, მაგრამ ყოველთვის არ მინდა ეგრე, ვა… 

(განახლება: უფასო წიგნები ამაზონისგან ქინდლისთვის: შედი აქ

გ) თუ Collections–შია ჩაგდებული წიგნი, მის Archived Item–ში გადატანას ვერ შეძლებთ. მარტო წაშლის ფუნქციაა (Delete), ასე რომ, თუ გინდათ წიგნის ამაზონის ბიბლიოთეკაში შენახვა, ჯერ იგი კოლექციის გარეთ უნდა გაიტანოთ. არქივში გადააქვს მხოლოდ თავისი ფორმატის წიგნები, სხვა ფორმატს უბრალოდ შლის…

დ) ყველა წიგნს არ აქვს X-ray Feature

სხვა ქინდლები
თუ თქვენ გაქვთ სხვა ქინდლები, არ დამწუხრდეთ, Keyboard ან Mini ან Touch, ერთნაირად კარგია წიგნის კითხვის ამბავში. სხვა დანარჩენი განსხვავება გამომდინარეობს მკითხველის გემოვნებიდან.

დაწყება
ქინდლ თაჩს აქვს Home button, რომელიც გაბრუნებთ საწყის გვერდზე. ჩასართავი, უესბე პორტი და აუდიო ჯეკი (audio jack), ცხადია შესაბამისი სპიკერებით.
გაითვალისწინეთ: ქინდლ თაჩს აქვს ასევე ერთგვარი Screen Saver და როცა გარკვეული დროის მერე აღარ იყენებთ, გადადის ე.წ. ძილის რეჟიმში. გამოსაღვიძებლად, ამბობენ რომ Home button–ს უნდა დააჭიროთო, მაგრამ ჩემს შემთხვევაში ჩამრთველი (Power button) ღილაკი მოქმედებს. ამიტომ დააჭირეთ თქვენც მას!

ყიდვისთანავე უკვე დარეგისტრირებულია ამაზონზე.
საწყის გვერდზე, ზედა კუთხეში არის Menu ღილაკი, რომელიც რამოდენიმე საჭირო ფუნქციას გადმოგიშლით, მათ შორის ინტერნეტის ჩართვას. ბოლოში მას აქვს Experimental, სადაც გადასვლისას თქვენ ნახავთ Web Browser, MP3 Player და Text-to Speech ფუნქციებს.

ინტერნეტი იცით რაც არის – ქინდლს აქვს ჩვეულებრივი ბრაუზერი, რომლითაც გადახვალთ ნებისმიერ საიტზე (მე შევედი გუგლზე და ფეისბუქზე), აქვს ქუქის სისტემა და ა.შ., მპ3 პლეიერიც ჩვეულებრივი პლეიერია, რომელიც უკრავს Music ფოლდერში ჩაგდებულ აუდიო ფაილებს მხოლოდ იმ თანმიმდევრობით, როგორც თქვენ ჩააგდებთ. და ბოლოს Text-to-Speech ფუნქცია – ქინდლი თავად წაგიკითხავთ წიგნებს. მე მარტო ინგლისური წიგნები წამიკითხვა, სხვა არ გამომიცდია და მგონი არც იზამს.

უკან დასაბრუნებლად გამოიყენეთ ზედა პანელზე დახატული ისრით.

Settings – აქ არის რეგისტრაციის, უკაბელო ინტერნეტის მოძიება–ჩართვის, კითხვის ოპციები, მოწყობილობის ოპციები და ლექსიკონების სეთინგი. Device Options – ეს ფრიად საინტერესო ფანჯარს ხსნის. აქ შეგიძლიათ დააყენოთ პაროლი (მე არ გირჩევთ!), დრო, შეურჩიოთ ქინდლს სახელი (სხვათაშორის ჩემსას უკვე აქვს: Tobias Grey, ოღონდ არ მკითხოთ რატომო, დიდი ლირიური გადახვევა მომიწევს), პირადი ინფორმაცია (როგორიცაა სახელი, გვარი, ტელ ნომერი და ა.შ.) და ქინდლის ელ.ფოსტაზე გაგზავნის ფუნქცია (ეს ჯერ არ გამომიყენებია).

Create Collections – ეს კარგი ფუნქციაა, ქმნის ფოლდერებს და გეხმარებათ დაახარისხოთ წიგნები თქვენთვის სასურველი თემატიკის მიხედვით. მე მაგალითად ინგლისურ ენოვანი, რუსულ ენოვანი და ქართული წიგნები მაქვს ცალ–ცალკე.

დანარჩენები მარტივია და თქვენც კარგად გაერკვევით.
თუ რამე ახალს და სასარგებლოს გავიგებ, აუცილებლად დავდებ ცალკე პოსტად ან განვაახლებ ამავე პოსტში.
I Love my Kindle Touch and yours too…

ჩემი ქინდლ თაჩი...

ახლა ქართულად: გზა ქინდლამდე არც ისე რთული ყოფილა. შეგროვდა თანხა, დაიდო ანგარიშზე (ჩემი სტუდენტური ვიზა ბარათი საქართველოს ბანკისგან), დავრეგისტრირდი ამაზონზე, უსა2გეოზე (იგივე შპს “აშშ2საქართველო”, რად აქართულებენ არ მესმის :/ ), მერე ამაზონზე მივაბი ბარათი, შევუკვეთე და ორდერში ჩავაგდე და თანხაც მომაჭრეს… ამის მერე დაიწყო ლოდინის გრძელი გზა, სამი კვირა გავიდა სანამ ჩემს ხელებში მოხვდებოდა. ლოდინს კიდე არაფერი…

მომივიდა და შემატყობინა უსამ, აჰა შენ ინვოისი და მიდი ჩქარა გადაიხადეო. შეგახსენებთ, რომ გადახდის რამოდენიმე სისტემა აქვთ, ერთ–ერთია ბანკის მეშვეობით: ანუ მიხვალ ბანკში ოპერატორთან, ეტყვი,რომ შპს “აშშ2საქართველოს” ანგარიშზე გინდა აბონენტი # (ოთახის ნომერი იწერება აქ) მომსახურების გადახდა. ყურადღებით იყავით: თქვენი აბონენტის ნომერი (ანუ თქვენი ამერიკული მისამართის ოთახი) უნდა ჩაიწეროს კიდეც გადახდის ამონაწერში, წინააღმდეგ შემთხვევაში თქვენი თანხა “ჰაერში გამოეკიდება”… და დაგემართებათ ისე, როგორც მე. მე კი, აი რა დამემართა: ჯერ ქინდლი ჩამოვიდა, მერე ქოვერი. ამიტომ ჯერ ქინდლისა გადავიხადე და ეს თანხა დაჯდა კიდეც, უსა2გეომ ჩამითვალა გადახდილად. აი ქოვერი რომ ჩამოვიდა, რატომღაც მეტროს ბანკში მივედი, საქ ბანკის ოპერატორთან, ხოდა იმას შეეშალა და აბონენტის ნომერი არ დამიფიქსირა, შესაბამისადაც გამოვიდა, რომ ჩემი თანხა ჰაერში გამოეკიდა… კიდევ კარგი ხელში ამონაწერი მეკავა და ისე მივდიოდი ოფისში, თან ჩემს თავსა და იმ ოპერატორ გოგოს ვლანძღავდი გუნებაში..

უსა2გეოს ოფისი მდებარეობს ქავთარაძის 27–ში. ტრანსპორტი ბევრი მიდის, მაგრამ მე #140 ავტობუსი მოვინდომე, ჩავჯექი და წავცუნცულდი. თუ გეტყვიან, რომ რა უნდა ქავთარაძის 27–ის მიგნებას, კომპანიას ჩემხელა აბრა აქვს გამოჭიმულიო, შეგიძლიათ მიუკურთხოთ კულტურულად…  ერთი რამ კი გაითვალისწინეთ, 140 ავტობუსი როგორც კი ქავთარაძეზე შეუხვევს, ეგრევე ჩამოდით, იმიტომ რომ ქავთარაძე პირდაპირ დიდი ნომრებით იწყება და ბოლოში გადის 1–მდე…

ქავთარაძის ქუჩა და უსა2გეოს აბრა

არ შეგეშალოთ, იმიტომ რომ მე მაგალითად ჩემი ფეხით მივედი ფსიქიატრიულ კლინიკაში. გზა ამებნა…

სხვათაშორის დავიმახსოვრებ, კაი ადგილია, ბუინი გიჟებიც არ შემხვედრიან…

მოკლედ, სურათზე ხომ ხედავთ ქუჩის ნაწილს? აბრას? აი მაგ აბრასთან არის ასახვევი, აუხვევთ და ვიწრო დაკლაკნილი გზაა. უნდა გაჰყვეთ ბოლომდე.

რომ შემოუხვევთ გაჰყევით ბოლომდე

მერე დაინახავთ მცირე ზომის სტადიონს, მიდით ბოლომდე...

სტადიონთან მოუხვევთ და შორიახლოდან დაინახავთ ყვითელ შენობას, გაემართეთ მისკენ

ასე მივლასლასი. მადლობა ღმერთს, დიდი რიგი არ იყო. გადასახადზე პრობლემა შემექმნა, ზემოთ ხსენებული მიზეზის გამო, გამიშვეს ბუღალტერიაში, დამატოვებინეს გადახდის ქვითარი და მომცეს… იმდენად დაღლილი ვიყავი იმ დღეს, სახეზე სიხარულის გამოხატვა ვერ მოვასწარი, სანამ სახლში არ მივედი და კომპს არ მოვუჯექი…

მინდა გითხრათ, რომ დღიურის წონა აქვს, მთლად ბუმბული არ არის…

ჩემმა დამ უკვე დამიწუნა: ცუდი touch არისო, სწრაფად არ რეაგირებსო (იიიშ, მე გეტყვი შენ)

რუსულ  (და საერთოდ ყველანაირ) ტექსტურ (.txt) ფაილებს კითხულობს და ასეთი მე ბლომა მაქვს, ხელად ჩავყარე..

მობილურის ყურსაცვამი არ მიუდგა, უფრო წვრილი უნდა ვუყიდო…

კალიბრის (კონვერტ პროგრამაა) პორტატული ვერსია გადმოვწერე…

დანარჩენი მერე… ^^

პირველ რიგში უნდა ავღნიშნო, რომ ჩემი wish list 2012–ის შესრულებას მივყევ ხელი: გამოვიწერე ქინდლ თაჩი (Kindle Touch) ყდასთან ერთად და იქით კვირაში ჩამახუტებენ. რომ გავუსინჯავ კბილს, მცირე რევიუს აუცილებლად დავწერ.
სწავლას რაც შეეხება, მართალია ახლა არდადაგები მაქვს, მაგრამ მთელი ძალებით ვცდილობ ჩავუღრმავდე სადიპლომოს. ჯერ რაც მაქვს გაკეთებული ესაა შესავალი, რომელიც უნდა გავაშალაშინო, ამოვბეჭდო და ხელმძღვანელს მივართვა (ვინ იცის მერამდენედ ვიმეორებ უკვე). როგორც საბოლოოდ გავარკვიე, უნდა იყოს 80 გვერდი, ტიტულის გარდა ყველა დანარჩენი გვერდი ითვლება, მათ შორის ილუსტრაციებიც, რაც მახარებს (ჰეჰე, თუ დამაკლდა, ილუსტრაციებს ჩავამატებ), შრიფტის ზომაც ვიცი, სტრიქონებს შორის დაშორებაც… დანარჩენი კი ჩვეულებრივად წავა…

მეორე რიგში კი ვიტყოდი, რომ მშვენიერ განწყობაზე ვარ, იმისდამიუხედავად რომ ცარიელა გეგმების ამარა ვარ და რომ ნებისმიერ მომენტში შეიძლება დამენგრეს თავზე (გეგმები არასტაბილურია ჩემთვის, არასდროს ამხდენია ორ დღეზე მეტი ხნის პროგნოზი ჩემს ცხოვრებაში). დღეს ორმა ადამიანმა კომპლიმენტი მითხრა, ასე მოულოდნელად საუბარში: როგორ გიხდება გაშლილი თმებიო… გამოვტყდები, რომ ჩემი თავი ლამაზად ადამიანად არ მიმაჩნია, მაგრამ ისიც უნდა ვაღიარო, რომ ძალიან მომწონს კომპლიმენტები, ნამდვილი და გულწრფელი! გრძელი ჩამოშლილი თმა მართლაც მიხდება, ეს მეც ვიცი, მაგრამ არასდროს უთქვამთ სხვებს. დღეს კი რატომღაც აღმინიშნეს და გამიხარდა. (ხო, დღეს ისე ყინავდა, ცოტა გონებაც გამეყინა მგონი..)

ახალი წელი კარგად მოვიდა, სახლში დავხვდი. გარეთ ვერ გავედი რადგან ჩემებმა არ გამიშვეს, ხოდა დავიიღლიავე ჩემი ტობა, საწოლში ჩავწექი და გვიან ღამემდე ფილმებს ვუყურე. ფრიად სასიამოვნო იყო… ეხლა არ ვიცი, ვნახოთ ძველს როგორ გავაცილებთ ^^

ხო მართლა, თამარჩიკ, მინდა გახარო: მამაჩემის და შენი რჩევა ყურად ვიღე და უკვე მეც, ტობას მუყაოს ქაღალდს ვუდებ ქვეშ, როცა რბილოზე დადება “ემუქრება”.

მეოთხე – შობა მოდის და მიხარია. ადამიანების დანახვა მახარებს.. ასეთ მომენტში ყოველთვის რაღაც განსაკუთრებული რამ მემართება, სიყვარულის ბუშტი გაუსკდაო, რომ ამბობენ, აი დაახლოებით ასე…
მოლის ბლოგზე მეწერა, რომ მაკნატუნა მიყვარს ძალიან. ასეა. ნამდვილად ასეა. თუმცა დღეს მე მინდა სხვა მუსიკით შევეგებო 7 იანვარს – ფანტომის მუსიკით… მართლა რა მოჯადოებულივით ვარ, კაცოუ.

მეხუთე – მუზეუმმა ვიქტორინა ჩაატარა, სადაც მონაწილეობა მეც მივიღე. ვერ ვიტყვი, რომ 6–ვე კითხვას გავეცი პასუხი, მაგრამ რეინსდალი ხო დანამდვილებით გამოვიცანი, არა? ხოდა მოკლედ, ამ საშობაოდ ჩვენმა მუზეუმმა მაჩუქა საგანძურის კატალოგი – ძალიან კარგი წიგნია, კარგი ილუსტრაციებით და მე კმაყოფილი ვარ. სურათიც გადავიღე მთავარ გამარჯვებულთან ერთად – სურათს თქვენ იხილავთ ჩემს ფბ გვერდზე და მუზეუმის გვერდზე.

მეექვსეც – როგორც მე და ჩემი ოჯახი შევთანხმდით, სადოქტოროში მსურს ორგან ჩავაბარო და თუ ორივეგან მოვხვდები, ორივეგან ვისწავლო. ერთი ფასიანი იქნება ვიცი, მეორე კი უფასო. ფასიანის გადახდას ფიქსირებული ხელფასი უნდა. ხოდა სამსახურს ვეძებ. იმედია გამიმართლებს, იქამდე ჯერ ნახევარი წელია. და თან ისეთი უნდა იყოს, ორგან თუ დავაპირებ სწავლას, მომიწევს ბიბლიოთეკებში რბენა, ლიტერატურის, წყაროების მოძებნა (აი სად გამომადგება ქინდლი და ჩემი ტობა) და წერა. ამჟამინდელი ცოტა ბევრ დროს “ჭამს”. მაგალითად ხვალაც ვმუშაობ, რაც ჩემი მეგობრების უმეტესობას უკვირს. მე არ..

აი, სულ ესაა. მგონი სააღიცხვო ხასიათის, პირადული პოსტი გამოვიდა. მაპატიეთ.

შემდეგი თუ სტუმარმა არ დაპოსტა, მე ვაპირებ ცნობილ მევიოლინეებზე,  თამაშ თუმბ რაიდერზე (მე9 სერია) და ქინდლიზე დავწერო. დიახ, ესაა იანვრის გეგმა ბლოგისთვის ^^

როგორც ბუდა ამბობდა წლების წინ, როცა სადმე გაიჭედები, უკან დაუბრუნდი სათავეს და ხელახლა გაიარე გზაო. ინდივიდის ცხოვრება ასეთი ვერ იქნება, ასეთი თამაშის მაგგვარი, მაგრამ ერის ცხოვრება კი ნამდვილად უნდა იყოს ასეთი.
პრინციპში თემასაც ეხება ეს. დავიწყოთ სულ თავიდან, განმარტებებიდან.
ქანდაკება, გნებავთ სკულპტურა, ეს არის სახვით ხელოვნების ერთ–ერთი მიმართულება. სამ–განზომილებიანი ხელოვნების ნაწარმი, მასალად იყენებს ქვას (მარმარილო), თიხას, თაბაშირს, ლითონს, ხეს და სხვა მსგავს მაგარ მასალას. ამ მასალის დამუშავებით იქმნება მოცულობითი ფორმები და საბოლოოდ კი – დასრულებული ქანდაკება. ქანდაკება შეიძლება იყოს მცირე და დიდი სკულპტურული ნამუშევარი, შეიძლება იყოს ჯგუფური ქანდაკება ან ინდივიდუალური. განასხვავებენ მომრგვალო სკულპტურას (როგორიცაა ბიუსტი და ა.შ.), მონუმენტებს, ძეგლებს და ა.შ.
ძირითადად კი ორი სახის ქანდაკებაა: მრგვალი ქანდაკება, რომელსაც გარს შემოუვლი, და რელიეფი – რომელიც მოცულობით გამოსახულებას სიბრტყეზე ათავსებს.
მე ძალიან მიყვარს რელიეფი. ერთი პერიოდი ვოცნებობდი მესწავლა ქვაზე გამოყვანა. მაგრამ ორნამენტის დახაზვის ნიჭი არ მაქ და … ხელიც ჩავიქნიე. მამაჩემმა, სად გაქვს ამის ღონე, მქანდაკებლობას კუნთები უნდაო.

ხელოვნების ისტორიიდან ჩვენ შეგვიძლია გავიხსენოთ სხვადასხვა შედევრები, იქნება ეს ანტიკური პერიოდი – მირონი, ფიდიასი, ლისიპე თუ სხვა. გნებავთ ჯგუფური სკულპტურა – ლაოკოონი – ლესინგის მუზა.
შუა საუკუნეებიდან და რენესანსიდან გაგვახსენდება დონატელო, მიქელანჯელო. თქვენ ალბათ გაიხსენებთ, ინტერნეტში მრავლადაა, წიგნებშიც წერია, თუ როგორ უკვეთავდნენ აღორძინების ხანის სახელისუფლებლო წრეები ხელოვანებს ქანდაკებას, რომელიც უნდა დადგმულიყო კონკრეტულ ადგილას და რომელიც ემსახურებოდა კონკრეტულ მიზანს. და როგორ ფიქრობთ, რას აკეთებდნენ ეს ჩვენი ცნობილი ხელოვანები? რას და სწავლობდნენ გარემოს. მოგეხსენებათ, ქანდაკება, რომელიც იდგმება ღია სივრცეში, საჭიროებს გარემოსთან ადაპტაციას, მორგებას. ქანდაკება არ უნდა ყვიროდეს იმ გარემოში, რადგან ეს გამაღიზიანებელია და რაც გამაღიზიანებელია, რაც ჩარჩოდან ვარდება, ის იწვევს უარყოფით დამოკიდებულებას. არავის მოსწონს ასიმეტრია, დისპროპორციულობა, ზომაზე მეტი ან ზომაზე ნაკლები. ბუნების წესია ასეთი. ჩვენ კი ბუნების შვილები ვართ და ხელოვნებაც ბუნებისგან ვისწავლეთ.
ასე იქცეოდა მიქელანჯელო, ასე იქცეოდა დონატელო, ფიდიასი, ასე იქცეოდა თვით ოგიუსტ როდენიც. გახსოვთ ალბათ ინტერნეტიდან მისი “კალის მოქალაქეები” – ჯგუფური ქანდაკება, რომელიც დადგმულია დაბალ ანტაბლემენტზე, სპეციალურად დაბალზე, რათა ადამიანმა თავის სიმაღლეზე აღიქვას ისინი. გაიხსენეთ მიქელანჯელოს “დავითი” –

დავითის ქანდაკება შექმნილია დაკვეთით და წარმოადგენს წინასწარმეტყველთა ქანდაკებების სერიის შემადგენელ ნაწილს, რომელიც უნდა განთავსებულიყო ფლორენციის საკათედრო ტაძრის სახურავის აღმოსავლეთით. თუმცა, საბოლოოდ მისი განთავსება მოხდა მოედანზე სინიორის სასახლესთან ახლოს

– ახლა გასაგებია თუ რატომ არის “დავითი” ასეთი დიდი. ის უნდა დადგმულიყო სახურავზე და ის ყველას უნდა დაენახა. საბოლოოდ კი მოედანზე დაიდგა, რაც მიქელანჯელოს გეგმაში არ შედიოდა. რას ვიზამთ, ბევრი რამ გაუფუჭეს მიქელას, მათ შორის “დიდი განკითხვის” უზარმაზარი ფრესკა – შიშველი ფიგურები შემოსეს. სხვათაშორის ამ დავითს წინადაცვეთა არ აქვს, რაც ებრაულ კანონებს ეწინააღმდეგება. მაგრამ მიქელასთან მოსეც ხომ არაებრაული გარეგნობითაა, თან “რქიანი”.

ვერ ვიტყვი რომ ხელოვნება უარყოფს სიმახინჯეს, რადგან მე როგორც მასწავლეს, სიმახინჯეს თავისი ადგილი უკავია. ეგ კიარა, გუდიაშვილი პოპულარიზაციას უწევდა სიმახინჯის ესთეტიზაციას. ხო, მე ასე მასწავლეს.
მე ისიც მასწავლეს, რომ ხელოვნება რთული და ურთიერთსაწინააღმდეგო მოვლენაა, რთული როგორც ადამიანის სული. ჩვენ არ შეგვიძია კონკრეტული ხაზი გავავლოთ. ის არ არის მათემატიკასავით ზუსტი. ის ვარირებს ეპოქის იდეალების და მსოფლმხედველობის მეშვეობით და ასე იქმნება საინტერესო გზა ხელოვნების განვითარების ისტორიაში. სწორედ ეს ქმნის მის მრავალფეროვნებას.

მაგრამ მე ისიც მასწავლეს, რომ ხელოვნებაში გარკვეული კანონები მოქმედებენ. რადგან არ არსებობს უკანონო სამყარო. ხელოვნების ერთ–ერთი კანონია სწორედ ეს სიმეტრია.

სიმეტრია [ბერძ. symmetria] – რაიმე მთელის ნაწილების თანაზომიერი, პროპორციული განლაგება ცენტრის, შუაგულის მიმართ; თანაზომიერება, პროპორციულობა რისამე განლაგებაში.

სიმეტრია ფერწერაში სხვანაირად ვლინდება, გრაფიკაში სხვანაირად, არიქტექტურაში სხვანაირად და ქანდაკებაში – სხვანაირად.

ალბათ უნიჭობას უნდა დავაბრალო ისეთი ძეგლების გაჩენა, როგორიცაა
ველოსიპედის ძეგლი თბილისში

კვერცხებზე დადგმული შლოპანცები ბათუმის ბულვარში

ამჟამად ეს ძეგლი გადატანილია ბულვარში

მაგრამ ამათთან შედარებით თითქოს უნდა ამოისუნთქოს მოქალაქემ. მესტიაში თამარის ძეგლი დაუდგამთ.

მცირე სკულპტურა, საიდანაც აიღეს ძეგლი

ძეგლი ადგილზე

ეს ავტორის სხვა ნამუშევრები
სურათები აღებულია ფორუმ.გე–დან
ბონუსად კი ე.წ. ოლვეის ულტრა ხიდი რიყეზე, ისტორიულ უბანში, რომელსაც ოფიციალურად მშვიდობის ხიდი ჰქვია.

სურათი აღებულია რუსთავის ფორუმიდან

ძველ უბანში ხეტიალისას, ერთი ორი საშინელება კიდე შემხვდა, ოღონდ ისინი შენობებია, როდისმე აუცილებლად მივალ და სურათს გადავუღებ და გაჩვენებთ… მე კი დავტკბები ძველი, ნამდვილი ხელოვანების შემოქმედებით, დავტკბები იმ არქიტექტურული ანსამბლით, რომელიც კონკრეტულ ლანდშაფტს არის მორგებული, დავტკბები ქანდაკებებით, რელიეფებით, დავტკბები იმ გალერეებით, სადაც სურათები იმგვარადაა გამოფენი, რომ არ იკარგებიან…

საერთოდ ცხოვრება მიდის თავის გზაზე, დრო მიიწევს წინ და არ ჩერდება, უკან არ იხედება, კიდევ ერთი წელი ემატებათ ადამიანებს, საგნებს, დედამიწას, სამყაროს…
წარსულზე გვიფიქრია? იმედია ფეხებზე არ დაგვიკიდებია.. რადგან “წარსულს თუ კენჭს ესვრით, მომავალი ლოდს დაგიშენთ”…
გიფიქრიათ გამოცდილებაზე რაც შეგიძენიათ?

რაღაც წავიმაიმუნე საახალწლო ჰედერის მხრივ …

უნდა დავაყენო ავატარად და თუ შაიძლება ხითხითი გვერდით ოთახში!

რაც მინდოდა მეთქვა ისაა, რომ 19 წლის გახდომის შემდგომ, ახალგაზრდა ადამიანი ცალკე უნდა ცხოვრობდეს, მშობლებისგან დამოუკიდებლად. ეს აუცილებელია იმისათვის, რომ შეუნარჩუნდეს ჯანსაღი ფსიქიკა ამ ახალგაზრდა ადამიანსა და მის მშობლებს.. თუ ცალკე სახლი ვერა, მაშინ უკიდურეს შემთხვევაში ცალკე ოთახიც გამოდგება. გესმით? ხოდა კაი.. წარმატებას გისურვებთ, მეც მისურვეთ ცხადია… ამტანობა, გამძლეობა და ნებისყოფა დამანათლეთ… ამ ცხოვრებას როგორ ვერ უნდა გავუძლო, ა?

p.s. შობის ღამეა და მე კიდე რას ვწერ, მაკნატუნას ზღაპრული ღამეა ^^ 7 იანვრამდე :*

რამდენი ხანია ჩემი საკუთარი პერსონალური კომპიუტერით – ნოუთბუქით – ვტკბები. ჩემს ნებაზე ვაყენებ დესკტოპის სურათს (საახალწლო თემა შევქმენი სპეციალურად), რაც მინდა იმას ვიწერ და ვინახავ, შეზღუდული აღარ ვარ თავისუფალი ადგილის ქონა/არქონით, ვაყენებ იმ პროგრამას რაც მჭირდება და მინდა.. ხოდა ასე. გარდა იმ ურიცხვი სერიალების ონლაინ რეჟიმში ყურებისა, დისკზე ჩასაწერად გამოდმოვიწერე 10th Kingdom–ის ხუთივე სერია და როცა ფენტეზის და ზღაპრის ყურების სურვილი გამიჩნდება, სასწრაფოდ ჩავრთავ და ვუყურებ. ცხოვრება თითქოს იდილიასავით არის, ნუ ყოველ შემთხვევაში მისი რაღაც ნაწილი მაინც მოწესრიგებულია. სამუშაოზეც სიმშვიდეა, ხანდახან თუ დაარღვევს გაუთვალისწინებელი შემთხვევები. ასე რომ, ჩავთვალოთ აქაც გარკვეული კანონზომიერებაა…

ცხოვრებაში გეგმების გარეშე ძნელია. ყველა ადამიანი აგებს კოშკურებს, მე რატომღა უნდა ვიყო გამონაკლისი? ჩემი To do List 2012 წლისათვის:

1) ქინდლი – ცოტაღა დამრჩა და გამოვწერ.. რამდენადაც ჩემი სამუშაო მაძლევს არაფიქსირებულ ხელფასს, ანუ ვმუშაობ გამომუშავებით, ანუ უფრო გასაგებად – ვარ დამოკიდებული შემოსულ სამუშაოზე – ამიტომაც ჩემს შემთხვევაში თანხის დაგროვება განუსაზღვრელი პერიოდით განისაზღვრება. ხოდა ველი, ველი დაგროვებას…

2) გავიგე, რომ ვაკეში, საცურაო აუზის გვერდით, არის ფარიკაობის სკოლა. მინდა მისვლა. მინდა გავიგო ფასი და თუ ჩემთვის ხელმისაწვდომი იქნება, დავიწყო სიარული. ვნახოთ…

3) სწავლა – გაზაფხულზე ვრჩები მაგისტრატურას, მაქვს დიპლომის დაცვა. შესაბამისად, დროა უკვე თემაზე მუშაობა დავიწყო. პრინციპში, თეორიულად დაწყებული მაქვს – შესავალი. მაგრამ ჯერ ისევ მჭირდება ბიბლიოთეკა!
გარდა მაგისა, გასაგრძელებელი მაქვს დოქტორანტურაზე – ამის თანხაც დასაგროვებელია :დ ასეა, ცხოვრება წვალებაა…

ცხოვრება კიდევ შედგება რამდენიმე სურვილისა და ოცნებებისაგან (მაგალითად ველოსიპედი, სანამ მერე მათზე ფასი აწეულა). მაგრამ ისინი წვრილმანებია. ჩემს პირად ცხოვრებაში სიწყნარეა, რაც მახარებს. არ მჭირდება გართულებები სახელად მამაკაცები.

ახალი წელი მოდის, მე მჯერა სასწაულების და ყოველთვის, როცა 30 დეკემბერი მოახლოვდება, შიგნით ღრმად ჩამალული ბავშვური ოცნება იღვიძებს.. მაინც იღვიძებს და მატყობინებს, რომ მე ჯერ კიდევ ცოცხალი ვარ, ცოცხალი ადამიანი… და არა უსულო, მონსტრი. ხომ იცით, მონსტრები სხვადასხვანაირები არიან…

ასე თუ ისე, ახალი წელი მოდის, მე კი თოვლი მჭირდება. თოვლი და ახალი წელი ეს განუყოფელია და დიდი სასჯელი მგონია, როცა 30 და 31 დეკემბერს თოვლი არ არის… ღმერთო, გადაგვირჩინე ახალი წელი და დაე, მოვიდეს თოვლი… გრინჩმა ხომ არ მოგვპარა ნეტა? :0

ვიცი, როცა 31 დეკემბერს, საათი თორმეტს ჩამოკრავს, მე ოჯახში ვიქნები, მაგრამ როგორც კი პირველის ნახევარი შესრულდება, მე შეიძლება .. რატომაც არა? გავისეირნოთ და ვცვითოთ ხელახლა დაბადებული ქალაქის ქუჩები თავგადასავლების შესახვედრად.. ხო, ისა.. მე Happy End–ების მჯერა!

ჯვაროსნები ჯაზის მუსიკაში – The Crusaders – მათთვის ვინც არ იცნობს: ესაა ამერიკული ჯაზ ბენდი, რომელიც ძირითადად ჯაზ–ფანკის სტილში ასრულებს.

ის რომ მე მათზე (ან მათთან დაკავშირებით) უნდა ვწერო, ეს ჩემთვის ფაქტიურად ექსპერიმენტია. ადრეც მომისმენია ლაითი ჯაზ ვარიაციები და საერთოდ, მსუბუქ სტილში მომწონს, მიუხედავად იმისა რომ განწყობა უნდა.
ჩემი თავი მე თვითონ გამოვიწვიე და საქმესაც შევუდექი.

საქართველოში ჯაზით დაინტერესება საკმაო ხნის ისტორიას ითვლის (დაახლოებით 30–იანი წლებიდან მოდის). ოქროს ხანა სადღაც 50–60იან წლებში იყო. ალბათ თქვაც არ არის საჭირო თუ რა “1989 წელს იუნესკომ თბილისი ჯაზის მსოფლიო დედაქალაქად გამოაცხადა. ნიუ ორლეანის, ნიუ იორკისა და პარიზის შემდეგ ჩვენი თბილისი მეოთხე ჯაზ-ქალაქია.”

ჯაზი მუსიკალური მიმდინარეობაა, რომელიც სათავეს იღებს მე19-20 საუკუნეების მიჯნის აშშ–დან. ფორმირდა ევროპული და აფრიკული კულტურული სინთეზის საფუძველზე. მისი დამახასიათებელი შტრიხებია: პოლირითმულობა, იმპროვიზაციის უნარი,

ჯაზში იმდენი სტილია, რომ თავბრუ მესხმის და ვხვდები, რომ ყველა ამ ტერმინში გარკვევა გამიჭირდება. ამიტომ მე თავს ვანებებ ოფიციალურ და ამავე დროს მოსაწყენ ტონს, ვცდილობ გავარღვიო ჩარჩოები და გავიჭრა თავად მუსიკაში. აი ამ დროს კი უნდა მოიხმოთ თქვენი ქვეცნობიერი ^^

რომ გითხრათ რომ ძალიან ვგიჟდები ან ძალიან მაგრად მესმის, ეს ტყუილი იქნება. როგორც ზემოთ ვახსენე, იშვიათად ვუსმენ და ისიც მაშინ, როცა საამისო განწყობა მაქვს.
ვერ დავიჟინებ ზოგიერთებივით, რომ ჯაზი ეს ინტელექტუალური მუსიკაა. იმიტომ რომ ყველა სახის შემოქმედება ზოგადად ინტელექტს უკავშირდება, იქნება ეს ინტრუმენტალური, ე.წ. კლასიკური მუსიკა, ჯაზი, როკი თუ რაც… მთავარია მუსიკა იყოს იმ აღმაფრენის შემომტანი, რაც ავსებს შენს პიროვნებას და საინტერესოდ ქმნის შენ ცხოვრებას. ეს ხომ აქსიომაა, რომ უაზრო მუსიკას უაზრობის მეტი არაფერი შემოაქვს…

სადღაც 2010 წლის სექტემბერში დავიწყე ამ პოსტის წერა. ბევრი რამ მინდოდა, მაგრამ არ გამომივიდა. ეხლა ისიც კი არ მახსოვს წესიერად, თუ როგორ მყავდა წარმოდგენილი დასრულებული პოსტი. როგორც ძველი ჩანაწერიდან ვხვდები, რაღაც სასწავლო სახის მინდოდა. მინდოდა დავხმარებოდი მკითხველს ჯაზურ სამყაროში შესასვლელად. მაგრამ რა საოცარია, მე თავად მჭირდება მანდ არიადნას ძაფი და სხვისთვის როგორ მოვახერხებდი? მოკლედ, ცირკი ვარ რა…
ამის სანაცვლოდ, გიტოვებთ იუთუბის ამ ორ მშვენიერ ვიდეოს და ..
ლიტერატურას ჯაზზე:

ვიკიწყარო
ჯაზზ.რუ
ჯაზფორუმ.რუ
ესეც.

არადა, არ მიყვარს წიგნის არაავტორისეული გაგრძელებები. ეს უკანასკნელნი ცვლიან მწერლის აზრებს, გეგმებსა და ნაწარმოების მიმართულებას. ჩემი აზრით კი უბრალოდ ამახინჯებენ ნაწარმოებს.
აქაა ის გაგრძელებები, რომლებზეც ვსაუბრობ. განსაკუთრებით აღმაშფოთა სიუზან ქეის “ფანტომმა”, სადაც ერიკი და კრისტინა ერთად წვებიან, ერიკი კვდება, ფეხმძიმე კრისტინა კი ცოლად მიჰყვება რაულს… ამაზრზენია! პერსონაჟების ბუნების ასეთი დომხალი, ასეთი ცვლილება გასტონ ლერუს ორიგინალისგან, მე პირადად ამ სიუზან ქეის პლაგიატად ვთვლი! დანარჩენებისკენ არც გამიხედავს, ჩემი ნერვები, გული დავინდე და გასტონ ლერუს კეთილ მოგონებებს პატივი ვეცი…

რაც შეეხება ფილმებს..
ჰმმმ.. მე სულ რამოდენიმე ფილმი მაქვს ნანახი. ბევრი არ არის, ვერ გადაუსწრო დიუმას “სამ მუშკერეტერსა” და ჰიუგოს “საბრალონს” ეკრანიზაციების სიმრავლით, თუმცა ჯერ–ჯერობით უნაკლო ეკრანიზაცია ვერ ვნახე…

1) პირველი ფილმი რომელიც მე ვნახე და რომლითაც მე გავიცანი ოპერის მოჩვენება, იყო 1990 წლის ვარიანტი, სადაც ერიკის როლში გამოდიოდა ჩარლს დენსი, კრისტინას როლში – ტერი პოლო, ხოლო ერიკის მამის როლში – ბარტ ლანკასტერი. აქ სიუჟეტი შეცვლილია, თუმცა სასიამოვნო საყურებელია – გარნიეს სასახლეში ანუ პარიზის ძველ ოპერაშია გადაღებული.
2) 2004 წლის მუსიკალური ფილმი, რომელიც ვებერის მუზიკლის მიხედვით გადაიღეს. უნდა ვაღიარო, რომ აქ ყველა მსახიობი მღერის, გარდა კარლოტას როლის შემსრულებლისა… თვითომ ვებერის მოთხოვნა იყო რომ შეერჩიათ ისეთი მსახიობები, რომლებიც კარგად მღეროდნენ და ყველა მსახიობმა გაიარა აუდიენცია მასთან. თუმცა აქვე უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ ბატლერს გაუჭირდა ერიკის როლის მორგება სიმღერის კუთხით.. არ აქ სამუზიკლო ხმა და რა ვქნათ ეხლა…
3) 1925 წლის მუნჯი, შავთეთრი “ოპერის მოჩვენება”, რომლის გადაღების დროს გასტონ ლერუ იყო ცოცხალი და ის თავადაც აძლევდა რეკომენდაციებს რა და როგორ გადმოეცათ გმირების ხასიათში. მოგეხსენებათ რომანი ერთია, სცენარი და კინო მეორე..
და არის კიდეც ეს ფილმი ყველაზე კარგი ეკრანიზაცია ფანტომისა. ერთი ნაკლი აქვს: მუნჯურია.. და ძირითადად სტუდიაშია გადაღებული, თუმცა დეკორაცია შეძლებისდაგვარად მიახლოებულია სინამდვილეს.
ყველაფერი კარგია, მაგრამ მე პირადად დაბოლოება არ მომწონს – საწამებელი კამერიდან რაულისა და დაროგას გამოყვანის მერე კრისტინას ხელმეორედ მოტაცება, ერიკის სიკვდილი და ბრბოს შეჭრა ერიკის სახლში.
ფილმის განხილვა

4) ანიმაცია, 1897 წლის – ძალიან საყვარელი მულტფილმია. ბევრი მაცინა.
განხილვა ანიმაციის.

დანარჩენი ფილმების განხილვა და სრული სია იხილეთ აქ. მე უბრალოდ თვალი გადავავლე და ერთი ორი გიჟი რეჟისორიც აღმოვაჩინე. ღმერთო რამდენს აქვს თავში ჩალა!

დასასარულს ამას ვიტყოდი:
სინამდვილეში თუ შევიყვარებთ ისეთ ადამიანს, როგორიც არის ერიკი? ბევრი ამბობს, რომ ჰო, ისინი ამას შეძლებდნენ, რომ მათთვის გარეგნობა არ არის მთავარი, მაგრამ სინამდვილეში? რატომ არის, რომ ამდენი რამ შეუმჩვენელი რჩება თავიანთ ცხოვრებაში ასეთ ადამიანებს? აკი, მათივე მტკიცებით ისინი ხედავენ? პარალელები რომ გავავლოთ ბარათაშვილთან, თუნდაც. რატომ მივსტირით წარსულს? რომ გავიხსენოთ ვუდი ალენის ახლახანს გადაღებული ფილმი “შუაღამით პარიზში”, სადაც მთავარი პერსონაჟი, რომელიც თავის ეპოქას ვერ უდგება, სასწაულით ხვდება წარსულში, თავის საყვარელ კუმირებთან. ხოლო გოგო, რომელსაც ამ ეპოქაში გაიცნობს და შეიყვარებს, ის კიდევ წინ, წარსულში მოხვდება – ლოტრეკისა და მანე, დეგას გვერდით. ხოდა, როცა ბიჭი არწმუნებს გოგოს შენი ეპოქა უკეთესიაო, გოგო პასუხობს, რომ ეს ხალხი, სკოტ ფიჯცერალდი, ჰემინგუე, პიკასო და სხვები, ყოფით ცხოვრებაში ძალიან მოსაწყენები არიან.. მაშ რატომ გვჭირს ადამიანებს ეს, რომ თანამედროვეობას ვერ “ვგუობთ” და წარსულს მივსტირით, წარსულში გვინდა. რა იმალება წარსულში ასეთი მიმზიდველი?

რა გვინდა ჩვენ ამ ცხოვრებისგან? რისი მისაკუთრება გვსურს ამჯერზედ? ჩვენ ხომ მესაკუთრეები ვართ, განა არ იცოდით?
ჩვენ ძლიერები ვართ ან არ ვართ, და თუ არ ვართ, თავს ვაჩვენებთ რომ ვართ. იხტიბარს არ ვიტეხთ და ვამბობთ: მე მინდა, მე ასე ვფიქრობ, მე დამოუკიდებელი ვარ, მე შემიძლია, მე გავაკეთებ, მე ჩემი აზრი მაქვს… და ასე უსასრულოდ. პესიმისტი არ ვარ, მაგრამ საიდანღაც მახსოვს, თითქოს ვიღაცას ეთქვას, ყველაფერი რაც სათქმელი იყო, ჩვენამდე ითქვა და ჩვენ ისღა დაგვრჩენია დავეთანხმოთ ან ციტატად მოვიყვანოთ.. ხომ ხედავთ, ჩემამდეც უთქვიათ ეს გენიალური ფრაზა, მაგრამ ვაი რომ არ მახსოვს ვინ… რომ არავის ეთქვა, მე ვიტყოდი. მეხსიერება მაგარი მურტალი რამეა, ჩემი გონების არქივარიუსი ამ ცნობებსა და ინფორმაციას სად რომელ უჯრაში ალაგებს, ჩო ზნაეტ… ვერ ვიტან როცა ნივთი არ დევს იმ ადგილზე სადაც დავტოვე. დედაჩემი მიკეთებს ხოლმე ეგრე. ამით უნდა წესრიგს მიმაჩვიოს, არადა მე სხვებთან შედარებით წესრიგიანი ვარ, მაგრამ მაინც – ნივთები დევს ჩემ მიერ განსაზღვრულ ადგილას.. მეორე დღეს, ჰოოპლა, სადაა ის ნივთი აქ რომ დავდე წუხელ? უკეთეს ადგილას შეუნახავთ თურმე… ხოდა ასეა გონების არქივარიუსიც. სადღაც მიმალავს და მე მერე მთელი ძალების დაძაბვა მჭირდება რომ გავიხსენო. საშინელებაა.. აი ახლაც, მახსოვს რომ დიდ (?) მწერალსა და მოაზროვნეს ლაროშფუკოს ეკუთვნის გამონათქვამების დიდი რაოდენობა (ზუსტად არ გვახსოვს რამდენი. სხვათაშორის ამ საზიზღარს ასეთი რამეც უთქვია: “მეხსიერებას ყველა უჩივის, გონებას – არავინო”.). ხოდა აი სწორედ აქ დამაღალატა მეხსიერებამ, არ მახსოვს იმის სახელი, ვინც დიდი სიხარულით ამბობდა: “მე მშურს ლაროშფუკოსი, რომელიც ამდენი აფორიზმების ავტორია, მაგრამ მახარებს რომ მათი ავტორი მე არ ვარ, რადგან არავინ იყენებს მათ”–ო. მართლაც, ვინ იყენებს აფორიზმებს? თქვენ იყენებთ? გაგხსენებიათ საჭირო დროს, საჭირო ადგილას? ჰაჰა, არ ვგულისხმობ მენტორულ მოძალების პერიოდს. სჯობს საკუთარ თავთან მიმართებაში გაიხსენოთ. კი, კი, ყველას გვახსოვს ბისმარკის ცნობილი გამონათქვამი: “სულელები საკუთარ შეცდომებზე სწავლობენ, ჭკვიანები – სხვებისაზე“–ო. აბა ხელი ასწიეთ ვის უსწავლია სხვის შეცდომებზე? ასეა. საკუთარი შეცდომები ყოველთვის სჯობს.

სანამ მეც მომძალებია დამრიგებლური ტონი, გეტყვით, რომ ჯერ–ჯერობით ვერ დავადგი საშველი ოპერის ფანტომის მე5 ნაწილს, სანამ სტატიას არ გავაშალაშინებ, სანამ რეფერატს არ დავწერ და სანამ სადიპლომოს შესავალს მაინც არ გავაკეთებ და არ ჩავახუტებ ხელმძღვანელს, მე დაგეგმილ პოსტებს ვეღარ დავწერ. მხოლოდ აი ასეთს, სპონტანურს, თუ გავახერხებ.

მანამდე კი, დავდივარ ლექციებზე საღამოობით და გზაში გამწარებული ვფიქრობ ერთზე: ოხ ეს ხალხი! ოხ… გასაკვირია პირდაპირ, ავდივარ ტრანსპორტში (ავტობუსში, მე არ ვმგზავრობ მარშუტკით), ვხედავ გასასვლელთან იმდენი ხალხია თავმოყრილი, თითქოს დანაშაულის ადგილი იყოს. პერიფერიებზე კი ისეთი სიხალვათეა, გასაკვირია პირდაპირ. მეც შეშინებული სადღაც მაგ პერიფერიასა და გასასვლელს შორის ვიჭედები. ძალიან შორსაც ვერ მივდივარ, რადგან გული მიგრძნობს ჩასვლის დროს ბრძოლა მომიწევს ჩასვლისთვის. ერთხელ მქონდა მაგის პრეცენდენტი. მაშინ მართალია მეგობართან მივდიოდი, მაგრამ უნდა ვაღიარო, ჩემმა სიგამხდრემ მიშველა, ადვილად გავეტიე… ყველაზე საუბედურო ისაა, რომ მეტროშიც ასეა – არ ჩადიან, მაგრამ მეტროს კარებში დგანან. ნერვებს მიშლიან “საცობი” ადამიანები, ამ სიტყვის პირდაპირ და ირიბი გაგებითაც. როგორ შეიძლება ყველა სისტემას ერგებოდე? ყველა საზოგადოებაში მიღებული იყო, ყველაფერი მოგწონდეს, ყველაფერი გიხდებოდეს, ყველაფერი… მოკლედ, არ შეიძლება სხვისთვის ხელისშემშლელი იყო. მე მგონი, ცოტ–ცოტა ყველა თვისების მატარებელნი ვართ, იმიტომ რომ სინდისი მქენჯნის, დღეს მომივიდა ასე რომ ხელი შევუშალე ჩემს დას, მართალია უნებურად, მაგრამ მაინც “ჭეშმარიტი” “საცობივით” მოვიქეცი – დავიხშე და დავიგუბე, ხელი შევუშალე თავისი საქმის აღსრულებაში ჩემდა უნებურად. ხოდა იფეთქა ბავშვმა, დღეს რა ყველა ხელს მიშლითო. იმ მომენტში არანაირი აფორიზმი არ გამხსენებია. ზუსტად როგორც დეიდა პოლი ეძახდა ტომს და ტომის პასუხი არ ესმოდა, ასევე მეც მეძახდა სინდისი და მე დახშულ ვიყავ. სიმართლე უნდა ითქვას, ჩემმა დამაც გადაამლაშა. თვითონ მიხვდება რაშიც. მაგრამ მეც რომ გადავამლაშე? მწარე სიტყვების მერე, ავდექი და გავჩუმდი. როცა აშავებ, სჯობს გაჩუმდე… ა? არა? აბა როგორ არის სწორი?

როგორ ვიქცევით როცა რაღაც გვსურს? ვიწვდენთ ხელს მისკენ. და როცა გვიშლიან ხელს? (ეს ჩემს დას არ უკავშირდება, ზოგადად გავყევი ფიქრს). ჩვენ ვჯიუტობთ, ფეხებს ვაბაკუნებთ. ეს ჭირვეულობის აშკარა ნიშნებია. მაგრამ ჩვენ ხომ არ ვნებდებით, არა? ვაგრძელებთ ბრძოლას სასურველის ხელში ჩასაგდებად, ვცდილობთ გადავლახოთ ცხრა ზღვა და ცხრა მთა, გავუძლოთ სიძნელეებს და ავიდეთ მწვერვალამდე. აი მერე რა ხდება არ ვიცი. მგონი მეც ზღაპრების დიდი კრებულით უნდა ვიარო და ვინიშნავდე გზადაგზა თანმხვედრთა ნიშნებს.
დაიტოვეთ რამე აუსრულებელი…

По самой распространенной версии Эндрю Ллойд Уэббер и Сара Брайтман как-то сидели на кухне в доме учителя по вокалу Яна Адама (Ian Adam) и ждали когда он освободится – у него в это время был другой ученик. Кроуфорд посещал Адама с 1974, так как всегда делал все возможное, чтобы улучшить свои вокальные данные. Брайтман тоже занималась у Адама и в тот раз приехала вместе с мужем чуть раньше назначенного времени. Так они оба и услышали, как кто-то наверху поет красивую итальянскую арию. Как потом вспоминал Кроуфорд: “Когда я ушел, Эндрю поднялся к Яну и спросил, кто это сейчас пел. Когда Ян сказал, что это был я, Эндрю немедленно сказал: “Думаю, мы нашли нашего Призрака”.

ხოდა, მოკლედ, ახლახანს ვკითხულობდი და ბარემ ჩამოგიწერთ რა ლინკზე რა თემას შეხვდებით, გარდა ვებერის მუზიკლისა.
მაშ ასე:

გასტონ ლერუს ბიოგრაფია
თვითონ რომანი
ერიკის გზები
ერიკი – მუსიკის ანგელოზი
ერიკის გარეგნობის ძიებისას
ერიკის პიროვნება
პარალელები და სიუჟეტური გავლენები რომანში
კრისტინა დააეს პროტოტიპები (ეგ კიარა რაულსაც ჰყავდა პროტიტიპები,ასე ამბობდნენ, თუმცა ამ საიტზე ეტყობა რაულს არ წყალობენ :დ)
ილუსტრაციები

ოპერის მოჩვენება სცენაზე:
კენ ჰილის ოპერის მოჩვენება (ეს მუზიკლი ვებერამდე შეიქმნა, მაგრამ პოპულარობა ვერ მოიპოვა, მუსიკა მოსმენილი მაქვს, იუთუბზე დევს, ხოდა რავიცი, ვერც ლიბრეტომ მომხიბლა, ვერც მელოდიამ (აქვე ავღნიშნავ რომ მუსიკა აღებულია ცნობილი ოპერებიდან, არანჟირება გაუკეთა ალასდარ მაკდეილმა, ჩანს კარგად ვერ გამოუვიდა, რადგან არათუ მუსიკა შეუფერებელი აღმოჩნდა, აღსაქმელადაც ძალიან ძნელია, ამიტომ არ მომწონს. გარდა მაგისა ეს “ფრანკენშტეინი” მუზიკლები არ მხიბლავს), სიუჟეტური ქარგაც ოდნავ განსხვავდება ვებერისა და ნუ ცხადია ლერუს ვარიანტისგან)
ესეც ინტრო, თუ მოგეწონებათ (თუმცა “ტბა” უფრო შთამბეჭდავია)

ესეც ამ მუზიკლის ბედი

ლოიდ ვებერის მუზიკლი
ამ სტატიაზე თუ გადახვალთ და წაიკითხავთ, ქვემოთ კიდევ მრავალი ლინკებია (მადლობა მათ ავტორებს) სხვადასხვა საინტერესო ინფორმაციებით).

მე მარტო ეს ორი ვიცოდი, აღმოჩნდა რომ სხვა მუზიკლებიც იყო და სულ შევიშალე…

მოკლედ, როზენისა და შიერხორნის მუზიკლი (1990 წლის), რომლის სიუჟეტიც ახლოს დგას ორიგინალთან, ანუ ლერუსთან, თუმცა იდენტური არ არის, რადგან ბოლოში ისეთ დასასრული აქ, ჩემი აზრით მთლიანად ცვლის ერიკის ხასიათს. სამწუხაროდ ვერ მოვიპოვე სუფთა ხარისხით მელოდია. იუთუბზე ეგეთი არ დევს (სამაგიეროდ არის სურათები მუზიკლიდან, ეგ ერთი მაინც მახარებს). აქ ფანტომის როლში დევიდ სტალერი გამოდის.

დანარჩენები აქ ნახეთ. გადავავლე თვალი და მივხვდი, თუ რატომ გახდა პოპულარული ვებერი და არა სხვები. იმიტომ რომ ვებერი გენიოსი კომპოზიტორია (ერიკისა არ იყოს), ის უფრო ჩაწვდა ერიკის მუსიკალურ ბუნებას და შეძლო გადმოეტანა მუზიკლში. ასე რომ, ბრავო ენდრიუ, შენ კლასიკა ხარ თავად…

მეხუთე მთლიანად ეკრანიზაციებზე იქნება და ამით მოვრჩები თქვენს წვალებას… მე კი, ცხადია გავაგრძელებ ფანტომის სამყაროში არსებობას.

პარალელურად, ახალი საიტი ვიპოვე “ოპერის მოჩვენებაზე”, გარჩევა შესანიშნავად უწერია ავტორს. ეს არის ბრწყინვალე ანალიზი რომანისა, რომელიც უნდა წაიკითხოთ. მე მეტს ვერაფერს დავამატებ, იმდენად მომწონს და იმდენად სრულყოფილი მეჩვენება. აქაც, ჩემი არ იყოს, ავტორმა შენიშნა ერიკისა და კრისტინას მსგავსება ჰადესთან და პერსეფონესთან, რაც მახარებს ფრიად (Author of article is Mary).

პარიზის ოპერის თეატრის არქიტექტორი შარლ გარნიე არის. მანამდე ის ცნობილი არ იყო, ნაპოლეონ მე3 ბრძანებით ახალი შენობისათვის ლე პელეტიეს ქუჩაზე, გამოაცხადეს კონკურსი, სადაც ის პირველად მონაწილეობდა და პირველად მოიგო. 15 წელი შენდებოდა თეატრი – საბოლოოდ, 1875 წელს ეღირსა დასრულება. გარნიეს სასახლეს საოცარი ისტორიები გადახდენია. პარიზის კომუნის დროს აქ ტყვეები მოჰყავდათ; მის სარდაფებში მართლა არის ფანტომის ტბის, ასე ვთქვათ პროტოტიპი – წყლის რეზერვუარი, რომელიც იმ განზრახვით დაამატეს, რომ ვაიდა შენობას ხანძარი გაუჩნდეს, მაშინ ამ რეზერვუარის გამოყენებით იოლად ჩააქრობდნენ.
და რა უნდა ვთქვა ფასადებზე და დარბაზებზე? ვუყურებ სურათებს და ვტკბები… საოცრებაა!
ვიკიდან აღებული – მცირე მოდელი შენობისა, განივი ჭრილით:

ხო საოცრებაა?

აი მე რისი იმედი მაქვს:

Однако по сию пору нижние уровни остаются наименее исследованными, и попасть в них можно только по специальному разрешению директора Оперы.

დღესდღეობით, გარნიეს სასახლე აღარ არის ოპერის საკუთრება, მას საფრანგეთის ეროვნული ბიბლიოთეკა ფლობს და სამუზეუმო ტურები ეწყობა ^^

გასტონ ლერუ საფუძვლიანად ემზადებოდა რომანის შესაქმნელად.  იმდროინელი რომანები ჯერ გაზეთში იბეჭდებოდა. გახსოვთ ალბათ დიუმას ცნობილი წერის მანერა. მაშინ რომანები, ნოველები და საერთოდ პროზაული ლიტერატურული ნაწარმოებები სერიალისა და ტელევიზორის მაგივრობას სწევდა – კარგი გასართობი იყო, ჭკუის სასწავლებელიც და … ცხოვრების ინტერესსაც იძლეოდა. არა? არ მეთანხმებით? კარგი, იყოს თქვენებურად…

operaghost.ru–ს საიტზე დადებული მასალა

და აი, 1910 წელს, წიგნის სახითაც გამოიცა.

ძნელია ითქვას, როდის გაუჩნდა ამ ნაწარმოების დაწერის იდეა, მაგრამ ვფიქრობ დანამდვილებით შეიძლება ითქვას, რომ პარიზის ოპერის თეატრი იყო მისი მუზა (იმჰო).
ის უკვე ვთქვით, რომ ჭაღის ჩამოვარდნის ისტორია სინამდვილეშიც მოხდა თქო.
1907 წელს გასტონი წერს “ყვითელი ოთახის საიდუმლოებას”, ამავე წლის მაისში მოხდა ერთი ღირშესანიშნავი მოვლენა: ოპერის თეატრის სარდაფებში ჩამარხეს უნიკალური ჩანაწერები – იმდროინდელი ცნობილი ოპერის მომღერლების. იყო ასეთი კაცი – ემილ ბერლინერი, რომელიც ალფრედ კლარკთან ერთად მუშაობდა გრამოფონის ხმის გაუმჯობესებაზე.
და აი მოხდა სასწაული:

Записывать голоса Карузо, Шаляпина, Мельбы, Патти, а также виртуозное владение инструментами – Сарсате, Кубелика, Крейслера… и сохранить это для потомков! В 1907 году – 28 июня – Кларк (тогда он был директором французского представительства компании Gramophone) передал в дар парижской Академии Музыки двадцать четыре пластинки с записями выдающихся исполнителей. Захоронение записей состоялось 24 декабря того же года. Тогдашний министр образования Аристид Бриан (Aristide Briand) скрепил подписью официальный документ, по которому записи следовало явить миру ровно через сто лет. В том месте, куда спрятали записи (а также оборудование, необходимое для воспроизведения), сделали металлическую табличку: Don de M. Alfred Clark / 28 juin 1907 / Caisse ou sont enfermes les disques du Gramophone (“От мсье Альфреда Кларка / 28 июня 1907 г. / Контейнер с дисками компании Gramophone”).

2007 წელს კი:

19 декабря 2007 года в присутствии журналистов в музее при Гранд Опера были обнародованы две урны с двадцатью четырьмя граммофонными пластинками. На церемонии присутствовали Брюно Расин (Bruno Racine), директор Национальной Библиотеки (Bibliothèque Nationale de France), и Жерар Мортье (Gerard Mortier), директор Гранд Опера. Эту во многом формальную (т. к. вскрытия урн не было) церемонию вела Элизабет Джулиани (Elisabeth Giuliani), заместитель директора аудиовизуального отдела.

2009 წელს კი ერთ–ერთმა კომპანიამ გამოსცა ამ ჩანაწერების CD დისკი და ასე გაცოცხლდა 1904–07 წლების ხმები.

ჩანაწერების ამბავი “ოპერის მოჩვენება”–ში არის შესული. რომანის ბოლოს, ავტორი წერს:

Несмотря на его преступления, я молился над его останками и просил Бога
быть милостивым к нему. Зачем Господь создал такого уродливого человека, как
он?
Я уверен, вполне уверен, что недавно молился над его останками, когда
их изъяли из земли на месте, где заложили граммофонные пластинки. Его труп
превратился в скелет. Я узнал его не по уродству головы, ибо все люди
страшны, когда мертвы долгое время, но по золотому кольцу. Кристина Доэ,
несомненно, приходила и надела кольцо на палец Эрика, перед тем как
похоронить его, как и обещала.
Скелет лежал около маленького фонтана, где Ангел музыки впервые держал
Кристину Доэ, потерявшую сознание, в своих дрожащих руках.
Что станет с этим скелетом? Конечно, он не должен быть захоронен в
могиле бедняков! Я считаю, что скелет призрака Оперы принадлежит архивам
Национальной академии музыки. – ведь это необычный скелет.

სანამ მას ვახსენებდე, ერთ კითხვას დაგისვამთ: წაგიკითხავთ ჰიუგოს “კაცი რომელიც იცინის”? ა? მე არ ვიძახი რომ აუცილებლად უნდა წაგეკითხათ, მაგრამ ამ შემთხვევაში სასურველი კია. ჰიუგო, როგორც ჭეშმარიტი რომანტიკოსი (ცხოვრებაშიც და მწერლობაშიც), რამოდენიმეჯერ შეეხო ფიზიკურ ნაკლიანი ადამიანების ცხოვრებას, იქნება ეს კვაზიმოდო თუ გუინპლენი. კომპრაჩიკოსებიც რეალური ისტორიაა. ბუნებრივად მახინჯი ადამიანების ადგილი ცირკში თუ იყო, სხვათა გასართობად. აკი, ერიკიც ერთი პერიოდი ცირკში გამოდიოდა – იქ ისწავლა ილუზიონისტობა.

ადამიანი, ვინც მინდა ვახსენო არის ჯოზეფ მერიკი. თუ ლინკზე გადახვათ და მის ბიოგრაფიას წაიკითხავთ, მგონია რომ რაღაცას იგრძნობთ გულში. შეუძლებელია ამ ლექსის მთელი სიმწარე არ იგრძნოთ:

Tis true my form is something odd,
But blaming me is blaming God;
Could I create myself anew
I would not fail in pleasing you.

If I could reach from pole to pole
Or grasp the ocean with a span,
I would be measured by the soul;
The mind’s the standard of the man.

ეს მერიკის მიერ გადაკეთებული ლექსია, ორიგინალს ჰქვია “False Greatness” და ეკუთვნის ინგლისელ პოეტს ისააკ უოტსს.

რაც შეეხება ერიკის საწამებელ ოთახს, ფიქრობენ ხომ ამ გამოგონებას საფუძვლად დაედო Palais des Mirages – მირაჟების სასახლე – ატრაქციონი, რომელიც 1900 წელს აიგო და დღეს პარიზში, გრევენის მუზეუმშია გადატანილი. როცა პარიზში მოხვდებით, აუცილებლად შედით, ნახეთ და მერე მიამბეთ შთაბეჭდილებები. როგორც ერთი წერს, ზუსტ–ზუტს ერიკის ოთახია, ტროპიკული ტყეების ილუზიას ქმნისო…

შემდეგ პოსტამდე :*

ბევრია ჩემს დღეში, ვიცი.

რამდენი წელია რაც ფანტომს ვიცნობ, მაგრამ აქამდე წიგნი არ მქონდა წაკითხული… ნეტა რაზე ვფიქრობდი ან რად ვფლანგავდი უაზროდ დროს. მე ხომ ერთი რამ მინდოდა მარტო – დავმჯდარიყავი და წამეკითხა ეს ლეგენდარული რომანი.

ავტორი არის ფრანგი მწერალი გასტონ ლერუ (1868–1927). სხვათაშორის, ამ კაცს საინტერსო ცხოვრება აქვს გავლილი. აუცილებლად გაეცანით მას, იმდენ რამეს შეიტყობთ.

ლერუს მარტო ოპერის მოჩვენება არ დაუწერია, არამედ არაერთი დეტექტიური რომანებიც აქვს (ახლა ვკითხულობ ერთ–ერთს – “ყვითელი ოთახის საიდუმლოებას” და ასევე ჩამთრევია). ოპერის მოჩვენების შექმნისას, როგორც ამბობენ, ნაცნობობის წყალობით თავით ბოლომდე დაუვლია ოპერის ცნობილი თეატრის (ეგრეთ წოდებული Palais Garnier) შენობა. გულდასმით შეუსწავლია იგი და ბოლოს თავისი რომანის წყალობით, უკვდავყო ეს მშვენიერი შენობა…

რომანის შინაარს არ გაგაცნობთ. მოკლედ ის ყველამ იცის. მინდა გითხრათ, რომ წიგნში ოდნავ განსხვავებულად არის, ვიდრე ფილმებში ან ცნობილ მუზიკლში. არცერთი ეკრანიზაცია (ფილმი) არ ვარგა, იმჰო. შესაბამისად მე მარტო წიგნს ვაღმერთებ. ვებერი სხვაა.

აქვე მინდა გითხრათ, რომ რაოდენ უცნაურიც არ უნდა იყოს, ლერუს სიცოცხლეში ოპერის მოჩვენებას ისეთი დიდი ყურადღება არ დაუმსახურებია, როგორც ჩვენს ეპოქაში.

ჩემი საბრალო ერიკი. ის ტანჯული ადამიანია.. ადამიანი, რომელიც გაირიყა საზოგადოებისგან, რადგან საზოგადოება ზედმეტად გულგრილი, ზედმეტად ცნობისმოყვარე და ზედმეტად უხამსია. ერიკი, რომელიც გარეგნობით ვერ ბრწყინავდა, ბუნებამ სხვა ბრწყინვალება მისცა – ხმა, მუსიკალური სმენა.. ერიკი გენიოსი კომპოზიტორია, სასწაულებრივად მომაჯადოვებელი ხმის პატრონი, რომელიც იოლად ახერხებს ადამიანის თავის გავლენის ქვეშ მოქცევას. ერიკი ჭეშმარიტად ფანტომია, ჩრდილში დგას და ისე აკვირდება ადამიანებს. ზოგჯერ მანიპულირებს კიდეც მათით. ზოგჯერ ის სასტიკია, მკვლელობაც ჩაუდენია. ერთადერთი რაც უნდა, ესაა იცხოვროს ნორმალური ადამიანივით და არ იყოს გარიყული. ის ვერ იტანს, როცა მას ყურადღებას არ აქცევენ. უყვარს საზოგადოების დაშოკვა, ყურადღების ცენტრში ყოფნა, ცოტათი ავანტიურისტია. ძალიან ნიჭიერი არქიტექტორ–გამომგონებელი და ილუზიონისტი, საოცრებებს ახდენს. მაგრამ ამავე დროს საოცრად მგრძნობიარეა. ძალიან გამიკვირდა, როცა რომანის კითხვისას წავაწყდი ბევრ ცრემლიან მომენტებს. ერიკის ცრემლებმა დაავიწყებინა კრისტინას ერიკის შემზარავი გარეგნობა. აჰ, მართლა. ჩვენ ეს არ გვითქვია –ერიკის გარეგნობა… წიგნში საკმაოდ ნათლად არის აღწერილი ეს ნაწილი. ფილმებში ოდნავ ალამაზებენ, თუმცა 1925 წლის მუნჯურ ვერსიაში, შედარებით ახლოს მივიდნენ წიგნთან.

წიგნთან შედარებით ახლოს მდგომი გარეგნობა

მას შეუყვარდება კრისტინა დააე, მშვენიერი, ბავშვივით გულუბრყვილო და მიამიტი ახალგაზრდა ქალი, მაგრამ ვაი რომ კრისტინას რაული უყვარს და რაულს კრისტინა. რაული ეს ვიკონტი დე შანიეა, მომხიბლავი ახალგაზრდა. ერიკი და რაული კრისტინას ვერ იყოფენ. უნდა ვაღიარო ეს ერთი შეხედვით ბანალური რამ, ადამიანთა ცხოვრების განუყოფელი ნაწილია და იგი ყველგან გხვდება. ასევე უნდა ვაღიარო, რომ რომანის კითხვისას კრისტინა ბელა სუონს მივამსგავსე (twilight saga), რადგან კრისტინამაც ბელას მსგავსად არ იცის ვინ უყვარს. დიახ, მომენტებში მეგონა რომ მოჯადოებული იყო ერიკით, მაგრამ ვერც რაულს თმობდა. ვერც იმას ვიტყვი რომ ფანტომის გარეგნობით არ იყო შეძრული. იყო. რაული კიდეც ეუბნება, ერიკს რომ ასეთი გარეგნობა არ ჰქონდეს, მგონი მე წავაგებდიო ამ ბრძოლაშიო (ცხადია სიტყვა სიტყვით არ მომყავს ციტატა, პერიფრაზია). რაულიც კრისტინასავით ძალიან მიამიტი და გამოუცდელი ახალგაზრდა მამაკაცია. მე მაგალითად ვფიქრობ რომ ძალიან შეეფერებიან ერთმანეთს. აი, მხოლოდ ჩემნაირად არავინ ფიქრობს. ამაზე ქვემოთ.

ახლა გავაგრძელოთ უშუალოდ წიგნზე.

ლერუმ წიგნის დაწერა დაიწყო 1909 წელს და იმავე წელს დაასრულა. 1910 წელს კი რომანმა დღის შუქი იხილა, მცირე ტირაჟით.

რაც შეეხება პროტოტიპებს. არსებობდნენ კი ერიკის, კრისტინას, რაულის პროტოტიპები? დღეს “ოპერის მოჩვენების” მოყვარულები დაჟინებით ეძებენ ლერუს წიგნსა თუ ოპერის თეატრის ისტორიებში, იმდროინდელ გაზეთებში, რაიმე კვალს რაც მიანიშნებდა მათ ერიკის პროტოტიპებზე.

ჩემთვის ამაზე საუბარი ძნელია. რადგან გასტონ ლერუმ “ოპერის მოჩვენებაში” მართლაც გამოიყენა ზოგიერთი ნამდვილი ცნობა, ოდნავ გადასხვაფერებით. არეულია ნამდვილი თუ გამოგონილი ამბები. თუნდაც წიგნში და ფილმებში ნახსენები – ერთ–ერთი სპექტაკლის მსვლელობისას მოულოდნელად ჩამოვარდა ჭაღი. ასეთი რამ თეატრის ისტორიას ახსოვს. და არ ამარტო თეატრის ისტორიას. იმდროინდელ გაზეთებშიც შემორჩა ცნობები.

Одним из фрагментов, “кирпичиков”, стала история о падении 700-килограммового противовеса на голову консъержки во время представления в Гранд Опера. Событие имело место 20 мая 1896 года и было всесторонне освещено в прессе, в том числе и зарубежной. Впрочем, рассудил Леру, противовес – это не романтично. Вот сама люстра…

მოკლედ, როგორც ჩანს, ლერუ სერიოზულად ემზადებოდა რომანის დასაწერად. იგი აგროვებდა ცნობებს, ათვალიერებდა ოპერის თეატრს.
მეც გულდასმით ვემზადებოდი ამ თემის დასაწერად, ბევრი საინტერესო რამ მქონდა მოქექილი ინტერნეტში,სანამ მარიმ არ დამძრა ადგილიდან და ნელ–ნელა დავიწყე: შევასხამ ხორცს ჩემს ჩანაფიქრს.. რომ არ მოიწყინოთ, პოსტები გაიყოფა. მაშ ასე, შემდეგ პოსტამდე ჩემო კარგებო.