კონან დოილის “შიშის ველი” – ანუ მხატვრული თარგმანის “კივილი”

გამარჯობათ, ხალხნო.

წესითა და რიგით, სათაურის წაკითხვისთანავე უნდა მიხვდეთ რაზე ვისაუბრებ. თუმცა ნეიტრალური სახელწოდებაა, მე “შიშის ველთან” დაკავშირებით ნეიტრალური პოზიცია არ მიკავია.

და რადგან ინტრიგან ხალხს  რა გამოლევს, ამიტომ, სანამ უშუალოდ წიგნის განხილვაზე გადავალ, მინდა მცირე შესავალი გავაკეთო და ავხსნა, თუ რას წარმოადგენს მხატვრული თარგმანი და რას ვითხოვ მე (და რას უნდა ითხოვდეს წესით ყველა მკითხველი) ლიტერატურული მთარგმნელებისგან (განსხვავებით ზეპირი, სინქრონული თუ დოკუმენტებზე მომუშავე მთარგმნელებისგან. არ შეგეშალოთ!)

მთარგმნელის გონება ბუნებით ძალიან კომპლექსური და რთულია. მან ბრწყინვალედ უნდა იცოდეს უცხო ენა, ცხადია უნდა იცოდეს მშობლიური ენა, მხოლოდ რიგითი მოქალაქეებისგან განსხვავებით ცოტა მეტი. რატომ? იმიტომ რომ უნდა იპოვოს ერთი ენის სიტყვის შესატყვისი მეორე ენაში. მოგეხსენებათ, ეს მარტივი საქმე არაა. სიტყვებს ყოველთვის არ მოეპოვებათ სხვა ენაში იდენტური შესატყვისი. მხატვრული ლიტერატურის მთარგმნელს ორმაგი და სამმაგი სირთულე ხვდება წინ: მან უნდა იცოდეს ენის ბუნება, ჩაწვდეს მას, იცნობდეს სიტყვებს და მოქნილად იყენებდეს. და ცხადია ზოგადი განათლებაც უნდა ჰქონდეს, თუმცა ეს ისეთი აქსიომაა, მგონია არავინ შემომედავება. მით უფრო რომ ზოგადი განათლება მარტო მთარგმნელს არ მოეთხოვება.

როცა თარგმნი მოთხრობას, ნოველას, რომანს და ა.შ. უნდა ითვალისწინებდეს მწერლის ენას, მის სტილს, ქვეყანას და რაც მთავარია ეპოქას. შეუძლებელია ეპოქის უგულველყოფა. ლექსის თარგმანი კი, საერთოდ, მხატვრული თარგმნის მწვერვალია (ასე უთხრა ჩემ დას მისმა ლექტორმა, ინეზამ). მთარგმნელმა თარგმნისას ორიგინალი ენის თავისებურება არ უნდა დაკარგოს, ამავე დროს მშობლიურს მოარგოს. აი ამიტომ არის რთული მხტვრული ლიტერატურის თარგმნა.

და აი ასეთი პრეამბულის შემდეგ, მივუბრუნდეთ ჩვენს სერ არტურ კონან დოილს (1859-1930) და მის შერლოკ ჰოლმსს. ყველას გახსოვთ საბჭოთა გამოცემები და თარგმანები. რა სიამოვნებით ვკითხულობდით და ვკითხულობთ (იმედია). გამოგიტყდებით, მე მაგ თარგმანებზე გავიზარდე, საწოლის თავთან მედო, ფარნით ვკითხულობდი, ვოცნებობდი თავგადასავლებზე და საერთოდ, დეტექტივის ჟანრი სწორედ კონან დოილის შერლოკმა შემაყვარა. მერე წამოვიდა აგათა კრისტი, ჟორჟ სიმენონი და ა.შ. და ა.შ. აქვე გამოვტყდები: დღემდე ვკითხულობ შერლოკს. მიუხედავად იმისა, რომ ათასჯერ გადაღეჭილი მაქვს; მიუხედავად იმისა, რომ ახლა უკვე ვიღაცას ბავშვურიც კი მოეჩვენოს.

“შიშის ველი” ქართულ ენაზე პირველად თარგმნეს. ინგლისურად ჰქვია The Valley of Fear. ეს არის ერთ–ერთი ბოლოს დაწერილი მოთხრობა შერლოკ ჰოლმსის თავგადასავლების შესახებ. თუმცა, ქრონოლოგიურად რომ იოლად ჩასვათ სხვა თავგადასავლებში, გეტყვით რომ აქ პროფესორი მორიარტი ცოცხალია ანუ რეიხენბახის ჩანჩქერამდეა მომხდარი ამბებია.

პირდაპირ ვიტყვი: თარგმნილია უსაზიზღრესად. არ არის დაცული შენობითი და თქვენობითი ფორმის მიმართვები.ინსპექტორი ხან შენობით მიმართავს შერლოკს, ხან თქვენობით.
მერე სიტყვები?
ორიგინალში წერია:
though he made it clear to
anyone who asked him that if he lived without any visible means it
would very quickly bring the police upon his track.
made it clear to anyone

და ქართულში, ინებეთ:
2015-06-07 18.04.20

ანუ, made it clear to anyone, მთარგმნელის აზრით, “გაუიასნა”–ს ნიშნავს :D
წავიკითხე აბზაცი და მეგონა 21-ე საუკუნის საქართველო გამიცოცხლდა, თავისი ქურდული ლექსიკით: გაუიასნა, დასპაკოინდა, ბაზარი იბაზრა, გაიჩითა და ა.შ.
სადღაა კონან დოილი და სადაა ინგლისი, მით უმეტეს მე19 საუკუნის ინგლისი? არსად, ის საპნის ბუშტივით გაქრა ამ თავხედი მთარგმნელის ხელით.

უფრო უარესი მაგალითი წინ გელოდებათ :D
ორიგინალში წერია:
McMurdo shrank away from him. “I was never a friend to
you nor any other cursed copper in my life,” said he.

და ქართულში, ინებეთ:
2015-06-08 16.10.03

როგორ მოგწონთ? ვინმეს რომ შექსპირის “ვენეციელი ვაჭარი” ეთარგმნა და დაეწერა: პორციამ სასამართლოში მაგარი იბაზრა :D :D :D
ან, თუნდაც: უეცრად ჰამლეტი გაიჩითა…. მე შეურაცხყოფილი ვიქნებოდი, სხვისი არ ვიცი. თან ორმაგად: როგორც მკითხველი და მწერლის ნაცვლადაც.

მიწერე გამომცემლობასო და მივწერე. სულ სულ ბოლო პასუხად მომდის: გასაგებია შენი პოზიცია.
აშკარაა, რომ არაფრის შეცვლას და ჩასწორებას არ აპირებს. ძალიან კარგი, მე ჩემის მხრივ ვიტყვი: Ochobooks–ის წიგნებს აღარასოდეს ვიყიდი და რაც მთავარია, “შიშის ველი” მაკულატურაში მაქვს ჩასაბარებელი. მომაშორეთ ვინმემ, გული მერევა ამ თარგმანზე.

პ.ს. სტილური შედარება ძველი და ახალი თარგმანისა:
შერლოკ ჰოლმსის თავგადასავალი, გამოცემული 1991 წელს, გამომცემლობა “საქართველო”.

“– რა დასკვნა შეგიძლიათ გამოიტანოთ? – მკითხა ჰოლმსმა.
– ალბათ ქაღალდის გამკეთებელი ფაბრიკის მეპატრონის გვარი ან მისი მონოგრამა იქნება, – ვუპასუხე მე.
– თქვენ შეცდით, უოტსონ! დიდი “ჯ” პატარა “ტ”–სთან გერმანული სიტყვა Gesellschaft-ია და კომპანიას ნიშნავს.”

“შიშის ველი”, გამოცემული 2015 წელს, გამომცემლობა Ochobooks

“…მაშ რა დარჩა?
– ალმანახი.
– უნაკლოა, უოტსონ! მწარედ მოვტყუებულვარ, თუ ზუსტად მიზანში არ მოარტყი. ალმანახი!”

ან ეს აბზაცი, სადაც ინსპექტორი მიმართავს შერლოკს:
“ეს რა არის მისტერ ჰოლმს? ადამიანო, ეს რა ჯადოქრობაა? ღვთის გულისათვის, ეს სახელები საიდან მოიტანე?”

პ.პ.ს. მომაშორეთ ეს წიგნი, სადმე წესიერი ჩამბარებელი პუნქტი მირჩიეთ, სხვა წიგნში რომ გადამიცვლიდეს. თითქმის უხმარია.

სიმართლე მგლებისა და ნადირობის შესახებ

ამ პოსტს არ დავწერდი, რომ არა ის გულისამრევი, ცილისწამებითა და ტყუილით სავსე კომენტარები ოჩოპინტრეზე, ბაზიერზე და სხვა მსგავს “სამონადირეო” საიტებზე, რომ იწერება და კიდევ ფორუმ.გე–ზე.
მქონია ბედნიერება ქართველ “მონადირეებთან” ურთიერთობისა ვირტუალურ სივრცეში. მინახავს მათი აღმაშფოთებელი, ბუნების საზიანო ქმედებები (მათ მიერ სიამაყით დადებული ფოტომასალები). გამკვირვებია გარემოს დაცვის თანამშრომლებისა, ასეთ შემთხვევებში რეაგირებას რომ არ ახდენენ.

მე სრული პასუხისმგებლობით ვაცხადებ, რომ საქართველოში მონადირეთა 99,9% არის ავტომატურად ბრაკონიერი (მისდაუნებურად თუ ნებით, მაგრამ არის). ზოგი ბრაკონიერობს გაცნობიერებული. ზოგი ბრაკონიერობს იმიტომ, რომ არ იცის ნადირობის შესახებ კანონი, რომელიც მოქმედებს (ან ქაღალდზე მოქმედებს) საქართველოში. ზოგი ბრაკონიერობს იმიტომ რომ შტერია. როგორც წესი, მონადირეები არიან უხეში ხალხი. ტყუილია, თუ ვინმე ფიქრობს რომ მათ რაიმე ზნეობრივი ან ეთიკის კოდექსი აქვთ. დღეს, როცა ნანადირევით ოჯახის თავის გატანა აღარ არის საჭირო (ნანადირევით ოჯახის გამოკვებას კიდე თავისი მინუსი აქვს დღეს: რამდენად საღია იმ ცხოველის ხორცი, რომელსაც მიირთმევ?) ისინი კლავენ მხოლოდ იმიტომ, რომ სისხლში აქვთ გამჯდარი ძალადობა და მოკვლის სურვილი. წარმომიდგენია, ისინი რომ ჯარისკაცები იყვნენ, რამდენს დახოცავდნენ. ან შეიძლება, სულაც ფსიქოლოგიური ფაქტორია: ძლიერთან ვერ გაგდის და სუსტს კლავ (ჩასაფრებით, მახით, ძაღლების დახმარებით). ასე თუ ისე, ნადირობა მოკვლის ჟინით – ყველაზე გულისამრევი ქმედებაა და მე მათ მკვლელებს ვეძახი. რა მნიშვნელობა აქვს ადამიანს მოკლავ თუ ძაღლს გამოჭრი ყელს, ან მგელს გაასხმევინებ ტვინს და მერე ამ ტვინდანთხეული, საცოდავი ცხოველის გვამის გვერდით სურათებს გადაიღებ. ასე იქცევა მოძალადე ადამიანი, რომელსაც გონება აქვს გადაკეტილი. ზოგჯერ ასე იქცევიან სუსტი ფსიქიკის ჯარისკაცებიც (ისტორიას ახსოვს შემთხვევა. მაგალითად, ამერიკელმა ჯარისკაცებმა გადაიღეს სურათები მკვდარ ერაყელებთან). მაგრამ თუ ჯარისკაცებისა კიდევ შეიძლება გაიგო, მონადირეებისა არ მესმის. ისინი ნებით შედიან ამ ექსტაზურ მდგომარეობაში რასაც ველურული სისასტიკე და სიმდაბლე ჰქვია. არ ვიცი, ადამიანი ამაზე დაბლა როგორ შეიძლება დაეცეს. თან ამას სპორტსაც რომ არქმევენ. თურმე სპორტი ყოფილა, როცა ნადირს გამოჭრი ყელს ან ტყვიას დაახლი. და ამ დროს სპორტია ფეხბურთიც, ჩოგბურთიც, ფარიკაობაც, ჭადრაკიც… ღმერთმანი!

ბრაკონიერობა მარტო უსეზონო ნადირობას არ გულისხმობს. ბრაკონიერობაა, როცა ნადირობ იქ, სადაც არ უნდა ნადირობდე; ბრაკონიერობაა, როცა ნადირობ აკრძალული მეთოდებითა და ხერხებით; ბრაკონიერობაა, როცა ნანადირევის რაოდენობა კანონით დადგენილი ნორმას აჭარბებს (თუნდაც ერთით მეტი ტყის ქათამი მოკლა, უკვე კანონდარღვევაა და ავტომატურად ხარ ბრაკონიერი). ბრაკონიერობაა ტყეში ხის უკანონოდ მოჭრაც! სრულად კანონი დევს გარემოს დაცვის საიტზე. მაშ, გგონიათ ეს ესმით? არა. და აქაც თავისი მიზეზ–შედეგობრივი კავშირი არსებობს. პირველი ის, რომ მათთვის ძნელი გადასახარშია მკვლელის ტიტული (რაოდენ გასაკვირიც არ უნდა იყოს). მეორე უკავშირდება ამ პირველს: რადგან ძნელი გადასახარშია სიმართლე, ამიტომ მოდით ის ილუზიებითა და ტყუილით გავამართლოთ. შევქმნათ მითები და მოდით, დავიცვათ ჩვენი “სიმართლე”, რომელიც იმდენად შავზე თეთრი ნაკერია, პირდაპირ მიკვირს. მართლა მიკვირს, აი, მაგალითად, წამოკარი რიყის ქვაზე ფეხი, წაიმტვრიე ცხვირი და მაინც იტყვი, რომ არა ეს ქვა აქ არ დევსო? საოცარია…

სწორედ ასე შეიქმნა მითი ე.წ. წითურ ჰოლანდიურ მგლებზე. მე არ ვიცი მგლებისადმი სიძულვილი როდიდან გაუჩნდათ ქართველ მონადირეებს. ალბათ იმ სიზარმაცის წყალობით, “საქონლის მოვლა–პატრონობაც აღარ შემიძლია” რომ ჰქვია. საინტერესოა და აღსანიშნავია ის, რომ სოფელში ცხოვრება აღარავის უნდა. უმეტესობა წუწუნებს თუ რა ძნელია ცხოვრება. მე ვიცი რომ ძნელია მიწის დამუშავება, ხეხილის მოვლა, მე ვიცი რომ ძნელია მოსავლის აღება–დაბინავება, ვიცი რომ ძნელია საქონლის პატრონობა და ყოველდღე წყემსვა. მაგრამ ნუთუ ფიქრობთ, რომ ქალაქში უფრო ადვილია ცხოვრება? სოფელში თუ გაქვს მიწა, გაქვს ჭერი თავზემოთ, გყავს ერთი ძროხა მაინც, ნუთუ მაინც გირჩევნია ქალაქის მტვრიან ქუჩებში ხელგამოწვდილი იდგე და იმათხოვრო?
თუ მაინც გირჩევნია, ესე იგი სულით მათხოვარი ხარ…

მონადირეთა 100% ამბობს და წუწუნებს, რომ სანადირო სახეობები ძალიან ცოტაა. და იმის მაგივრად, რომ რეალურ მიზეზს ჩაუღრმავდნენ (მიზეზი კი ერთია: რეალურად ამ 20-30 წლის მანძილზე უამრავი ნადირი და ფრინველი მოიკლა და ამოწყდა. ზომაზე მეტი. არც აცლიან გამრავლებას, გახდი 14 წლის? მიდი დაიჭირე თოფი და ამოხოცე), ამის მაგივრად მათ შექმნეს მითი მგლებზე, რომელიც თურმე ნანადირევში ეცილებათ. ხო სასაცილოა? კიდევ უფრო მეტად სასაცილო იქნება, როცა გავიგებთ, რომ მგლების ჯიშები არ იყოფა ასე: ჰოლანდიური, ბელგიური, ქართული და შოტლანდიური :)

მგლები სოციალური არსებები არიან. მათ “საზოგადოებაში” დამყარებულია გარკვეული ტიპის სოციალური ურთიერთობები და იერარქია. მგლებზე ძალიან ბევრს გაიგებთ ზოოპარკის ამჟამინდელი დირექტორის სტატიებიდან, ასევე ბიოლოგ იასონ ბადრიძეს ლექციებიდან ილიაუნიში (სხვათაშორის, ამ კაცმა დიდი გმირობა ჩაიდინა: მგლები გამოზარდა და მერე გაუშვა). უნდა აღინიშნოს, რომ თავის საქმეზე შეყვარებულ ამ ადამიანს დააბრალეს .. არც კი ვიცი როგორ ვთქვა. ეს ხომ საქართველოა, აქ ხომ ყველამ ყველაფერი იცის და თან დარგის სპეციალისტებზე მეტი.
წარმოიდგინეთ, ვიღაც ფილოლოგი მონადირე (თავი რომ ნადირთმცოდნე ჰქონია, არადა ჩვეულებრივი მკვლელია), რომ ბიოლოგის ჭკუას ასწავლის: შენ რა იცი ცხოველებისაო, მე ვიცი და რასაც ვამბობ, ეგრეაო.
აგერ, ჭკუის სწავლების ამსახველი მაგალითი, კონკრეტულად ზემოთ ნახსენები ფილოლოგისა და ბიოლოგის არა, მაგრამ … (ნაწყვეტი აღებულია საიტიდან tavisupali.ge):

წითლად ხაზგასმულია უვიცი მონადირეების აზრები, რომელიც მკაცრად სუბიექტური და ამასთან, არანაირ ცოდნას არ ემყარება, გარდა იმ სურვილისა: მოკვლა მინდა და რატომ არ მაკვლევინებთ. ხოლო ლურჯად ხაზგასმულია დარგის სპეციალისტის აზრი, რომელიც ემყარება ცოდნას, დაკვირვებას, გამოცდილებას, ობიექტურ მსჯელობას.
წითლად ხაზგასმულია უვიცი მონადირეების აზრები, რომელიც მკაცრად სუბიექტური და ამასთან, არანაირ ცოდნას არ ემყარება, გარდა იმ სურვილისა: მოკვლა მინდა და რატომ არ მაკვლევინებთ.
ხოლო ლურჯად ხაზგასმულია დარგის სპეციალისტის აზრი, რომელიც ემყარება ცოდნას, დაკვირვებას, გამოცდილებას, ობიექტურ მსჯელობას.

და ასეთი მაგალითები უამრავია. ასეთი შემთხვევები ყველა სფეროშია. თქვენ გგონიათ, ისტორიკოსებთან არ ხდება ასე? ყველას რომ ჰგონია ისტორია ხელწამოსაკრავი დარგი. მეორეს მხრივ, არ შემიძლია გულისტკივილით არ შევნიშნო ჩემი წუხილი: დიდი უსამართლობაა, როცა ამა თუ იმ დარგში სპეციალისტობა დიპლომით განისაზღვრება, არამედ უნდა ხდებოდეს ცოდნითა და საქმის გათვალისწინებით. სწორედ ასეთი ცარიელი დიპლომირებული ხალხის ბრალია, საზოგადოებას სპეციალისტების რომ არ სჯერა და ჩემი აზრით, ესეც უბიძგებს ადამიანებს იცოდნენ ყველაფერი ყველაფერზე (პირველ ადგილას, ცხადია ამბიციაა. ცარიელი ამბიცია და ეგო).

დავუბრუნდეთ ჩვენს მგლებს. არსებობს რუხი მგელი, რომლის გავრცელების არეალი ძალიან ფართოა და იგი მოიცავს, როგორც ჩრდილოეთ ამერიკას, ასევე ევროპასა და აზიას. მგელი დიდ როლს ასრულებს ბუნების განვითარების ციკლში. მისი გაქრობა, ეს იგივეა გაქრეს თავად ადამიანი დედამიწიდან. ხო დიდი დანაკლისია? ხოდა ეგეთივე დიდი დანაკლისი იქნება მგლების გაქრობაც. მგლების დაახლოებით 40მდე ქვესახეობაა. თქვენ ამ ჩამონათვალში ვერ ნახავთ ევროპული ქვეყნების სახელების მიხედვით სახელდებულ სახეობებს, ნაცვლად ამისა არიან: ტიბეტური მგელი, სტეპების მგელი, არქტიკული მგელი, ფლორიდული მგელი, არაბული მგელი. ის ყბადაღებული წითური მგელი გავრცელებულია ამერიკაში, ჩრდილოეთ კაროლინაში. და რომლის აშშ–ს ფარგლებ გარეთ გაყვანის წარმოდგენა ერთობ სასაცილოა :D
ეს წითური მგელი წარმოადგენს რუხი მგლისა და კოიოტის ჰიბრიდს. როგორ წარმოგიდგენიათ კოიოტები ჰოლანდიაში? ან ამერიკიდან მგლის სახეობების წამოყვანა?
ის თუ მაინც იცით, რომ შუა საუკუნეებში იმდენი მგელი ხოცეს (ძირითადად ფანატიკური რწმენა–წარმოდგენების გამო, მაქციებზე მითი სწორედ მგლებს უკავშირდება), ახლა თუ სადმე დაინახეს მგელი, სიხარულით ყიჟინას დასცემენ ხოლმე. ჰოლანდიაში მგელი (და თან რუხი!) გამოჩნდა ბოლო წლებია და როგორც აღნიშნავენ ბოლო 100 წლის განმავლობაში ეს პირველად მოხდა. მე საუბარი არ მაქვს ევროპის ზოოპარკებში მცხოვრებ მგლებზე, არამედ ტყეში, ველურ ბუნებაში რომ დაწანწალობს იმ მგელზე ვყვები.

საქართველოში კი ასეთი სიტუაციაა: ხდება მგლებისა და ძაღლების შეჯვარება. სწორედ ეს ჰიბრიდია ასეთი აგრესიული და სასტიკი, უშიშრად რომ შემოდის სოფლებში. ამის გარდა გაველურებული ძაღლებიც არანაკლებ პრობლემაა. თქვენ გგონიათ სოფლებში ნორმალური ვეტერინარი არსებობს? ან იქაურ ძაღლებს ნორმალური პატრონი ჰყავს? ამ ცოცხალ არსებას აღიქვამენ როგორც ნივთად და თან სამსახურებრივ ნივთად: ეზოს დარაჯობს ჯაჭვებშებმული; ნადირობს ყურმოჭრილი მონასავით… რა გასაკვირია, რომ ადამიანებისგან ძაღლმა ველურობა გადაიღო?

ამ სტატიის წამკითხველებს თუ გგონიათ, რომ მე ვეგეტერიანელი ვარ, სცდებით. უბრალოდ ვარ ადამიანი, ვისაც ბუნებაზე გული შესტკივა.
ჯეგეთ, ჯეგეთ და გათელეთ ტყეები და ველები, ადამიანებო. ვნახოთ ვინ მოიგებს. ჯერ არ ყოფილა, ბუნება ომში დამარცხებულიყოს!

2014 in review

ვორდპრესმა (WordPress.com) ტრადიციულად შემიჯამა 2014 წელი და ბლოგის წლიური ანგარიში დამიდო:

ლინკზე გადასვლით თქვენ ნახავთ სრულ ანგარიშს. ჩამოსქროლეთ (ინტერესის შემთხვევაში, ცხადია) და ნახავთ თუ რომელი პოსტი იყო პოპულარული 2014 წელს, როგორ მოხვდნენ ჩემს ბლოგზე (უმეტესობა ფორუმ.გე–სან, საღოლ), რომელი ქვეყნიდან შემოდიოდნენ (სამეული ასეთია: საქართველო, აშშ, რუსეთი, ჰმმმ), კომენტატორების ხუთეულს, და ვორდპრესის გულწრფელი (იმედია) სურვილი: შეგხვდებით 2015 წელსოო..

Click here to see the complete report.

ჩემი რეტრო ახალი წელი

90–იანებში გატარებული ბავშვობიდან ბევრი მომენტი ზღაპარივით მახსოვს. მაგრამ ის კი ნამდვილად მახსოვს, რა ზეიმი იყო ახალი წლის სახლში შეხვედრა: ნაძვის ხის ერთად მორთვა, საახალწლო გადაცემები, გაშლილი სუფრა და სათამაშოები/საჩუქრები ნაძვის ხის ქვეშ… ამას დამატებული თოვლი გარეთ. მაშინდელ თბილისში თოვლი თოვლობდა, ასე ვთქვათ.

მენატრება ის დრო.

უფრო სწორად ის დამოკიდებულებები, რაც ხალხის შედარებით დამაკმაყოფილებელ რაოდენობას გვქონდა. ახლა ისე აღარ არის. მასიურად აღარ არის.

დიდი ხანია უკვე აღარ გვეახალწლება მოსახლეობის 80 %–ს თუ მეტს არა. მეც აღარ შემიძლია ამდენი სამართლიანად მწუხარე და დარდიანი სახეების ხილვა.

ამ წლის მიწურულს კი ძალიან მინდა ცოტა ხნით მაინც დავისვენო არაფრის მომცემი ქართული მედიისგან (ქვეყანაში კარგა ხანია “მუქი ფერები” ჭარბობენ), გამოვრთო ტელევიზორი და დარდით შეჭმული გულის ხმა, და წყნარი მუსიკის ფონზე შევხვდე 2015 წელს.

ვიცი, თოვლი არ იქნება (სამწუხაროა), ვიცი საახალწლო გადაცემები არ იქნება ნორმალური (სამწუხაროა ორმაგად), ვიცი გარეთ, და იქნებ სახლშიც, არავის უხარია ახალი წელი (ან იქნებ ვცდები?), არც საჩუქრები იქნება ნაძვის ხის ქვეშ, მაგრამ ნახევარი საათით მაინც შევიქმნი გადავსახლდები 20-30 წლით უკან. ხანდახან დროში ასეთი “მოგზაურობები” სიცოცხლესავით გჭირდება ადამიანს.

მაშ ასე, შემომიერთდით, რათა 31 დეკემბერს საღამოს, გავთიშოთ ინტერნეტი, ტელევიზორი (ტელეფონები თავისით გაითიშებიან) და ბოკალი წითელი ღვინითა და გლენ მილერის მუსიკით, მივეცეთ ჩვენი წარსულით ტკბობას;

გილოცავთ დამდეგ ახალ წელს… იქნებ ამან მაინც მოიტანოს ის, რასაც ასე ელის სრულიად საქართველო…

კორეული ფესტივალი 2014 თბილისში

Korea.ge_ს, ასევე კორეის საელჩოს ინიციატივითა და ორგანიზატორობით როგორც იქნა ქართველი ფანობა ვეღირსეთ კორეული კულტურის ტალღას – the performers “Fly up” – სამი ქვეჯგუფისგან შემდგარ დიიიიდ ჯგუფს :D
კონცერტი ფილარმონიის ივენთ ჰოლში ჩატარდა. აქვე ავღნიშნავ, რომ პატარა ადგილია და სცენაც კარგად არ ჩანდა, სამწუხაროდ, და უკანა რიგებში ვინც ვიჯექით, იძულებული ვიყავით ფეხზე წამოვდგარიყავით, ზოგი საერთოდ სკამზეც ასკუპდა.

კონცერტის დაწყებამდე <3
კონცერტის დაწყებამდე <3

Read More »

გზა ჩორუმისაკენ და უკან

მგზავრის ჩანაწერებიდან…

ცხოვრებაში ყველაფერი პირველად ხდებაო, უთქვამთ გამოცდილებს და სწორედ ეს პირველად გაბედვა არის ძნელი. ჩემი პირველი გასვლა საზღვარს გარეთ და რომ იცოდეთ როგორ მეშინოდა. რაც კი შეიძლებოდა ყველანაირად მოვემზადე (ასე მეგონა). ჩავალაგე ბარგი, მივედით სადგურში მეც და მარიც, ჩავჯექით ავტობუსში (კომპანია “მეტროს” ავტობუსით და მინდა ვთქვა, რომ ბილეთები ჩარიცხვით არასდროს შეიძინოთ, ყოველთვის შეამოწმეთ თურქები და არ ენდოთ ბილეთებზე!რაც რომ ჩვენ ვიწვალეთ) და წავიდა.. არ მოვყვები საქართველოში მგზავრობის დეტალებს, ეს იგივეა ბათუმამდე რომ ავტობუსით იმგზავროთ: გაჩერებებზე ქართველებს ჯერ ისევ ნახავ.
მაგრამ შუაღამისას მივადექით სარფსა და საზღვარს. ჩამოგვსვეს ავტობუსიდან ჩვენი ბარგით. როგორც წესი მგზავრები ცალკე გადიან შემოწმებას და ავტობუსი მძღოლით, ეს უკვე ნეიტრალური ზონაა და ცალკე მოწმდება. პასპორტში შტამპის ჩარტყმის მოლოდინში რიგში ჩავდექით. მინდა გითხრათ, რიგს არავინ იცავს. მესაზღვრემ მკაცრად დამხედა და საშვიც მომცა. მერე თურქ მესაზღვრეებს გავცდით ამავე წესით და უალა. ჩვენ უკვე თურქეთში ვართ. არ მჯერა. კუნაპეტი ღამეა, მობილური უკვე თურქულ ქსელზე გადავიდა, ხალხი იგივეა თითქოს, სახლებიც. მარტო მინარეთით მივხვდი რომ მე სადღაც მუსულმანურ ქევყანაში ვარ. თავიდან ცოტა დავიბენით, მომეჩვენა რომ ავტობუსი დავკარგეთ, მაგრამ ისევ ქართველების დახმარებით, ვიპოვეთ.
Read More »

შეჩერებული წუთები…

ჩემს ბლოგზე მოწყენილობამ დაისადგურა, ისევე როგორც ჩემს შიგნით.
ვეცდები ფოტოებით გავახალისო აქაურობა და ავღნიშნო, რომ ჯერ ისევ არ მოვკვდარვარ…
ჩემი უახლესი ექსკურსიის (სტეფანწმინდაში) ფოტოებიდან:
100_4532
100_4541
100_4557
100_4585
100_4615
100_4608
100_4636

The Princess’ Man

“History repeats itself, first as tragedy, second as farce.”
კარლ მარქსი

ალბათ ხშირად შეგიმჩნევიათ, რომ ისტორიაში რიგი მოვლენები მეორდება. ციკლური თეორია გვეუბნება, რომ გარკვეული პერიოდის მერე მოვლენები მეორდება და ასე დაუსრულებლად. შესაბამისად, განვითარებაც სწორხაზოვანის ნაცვლად წრიულია.
მე ვფიქრობ, რომ ცხოვრებისეული გამოცდილება და განვითარება ძალიან ინდივიდუალურია და ყველა ცოცხალი არსება თავის თავზე გამოცდის განვითარების ყველა (ან უმეტეს) საფეხურს. სწორედ ამიტომ არის, შვილები ხშირად უშვებენ იმ შეცდომებს, რასაც მშობლები მათსავე ასაკში. ეს უკანასკნელნი ძალიან განიცდიან, რომ შვილები მათი განვითარების გზას არ გადიან. მე თუ მკითხავთ, ეს ბუნებრივია და ამაზე არ უნდა იდარდოს ვინმემ. იმიტომ, რომ ყველას თავისი გზა აქვს ჩასახვის მომენტიდან დაწყებული და როცა განსაზღვრულ სიტუაციაში მშობლისგან განსხვავებით მეორე სვლას ჩადიხარ, ეს ნიშნავს რომ შენ შენ იპოვე ის გამოსავალი, რაც თავის დროზე იგივე სიტუაციაში შენმა მშობელმა ვერ დაინახა. განსხვავებული სვლები გვხვდის ჩვენ ინდივიდუალურებს. განსხვავებული სვლები ცხოვრებაში გვაყალიბებს ამა თუ იმ პიროვნებად. მრავალფეროვნება კარგია (სიჭრელისგან განსხვავებით, რომელიც მხოლოდ გულისრევას იწვევს).

ჩემი პირველი ისტორიული კორეული დრამა, ვფიქრობ, The Princess’ Man არ უნდა იყოს, თუ გავიხსენებთ Gaksital-ს (მერე რა რომ მოქმედება ახლო წარსულში ხდება, სადღაც მე–20 საუკუნის პირველი ნახევარში). მაგრამ აქამდე შუა საუკუნეების კორეა არასდროს მინახავს.
ძნელია გადაიღო ისტორიაზე სერიალი და სიუჟეტს არ მიაქციო ყურადღება. ეს უნდა იყოს ეპოქისადმი შესაბამისი, არც ისე ბანალური, მაგრამ მაინც განმეორებადი მოვლენებითა და განცდებით აღსავსე თხრობა. უნდა ვაღიარო, რომ როცა ანოტაცია წავიკითხე, მეგონა რომ რაღაც შექსპირისეულ დრამას წავაწყდებოდი, შექსპისირეული დილემით. მაგრამ კორეა რის კორეა იქნებოდა, რომ არ გავეოცებინე. დამშოკა, რასაც ჰქვია.
Read More »

დოკუმენტების სამყაროში

დავიწყებ თავიდან. საადღაც იანვარში გამოვეპასუხე არქივის განცხადებას სტაჟიორთა მიღებაზე. დიდი იმედი არ მქონდა და ამიტომ სულ დავივიწყე. მერე მარტში დამირეკეს, მოდი ტესტირებაზეო. აქაც, დიდი იმედი არ მქონდა და მაინც გავედი. ავიღე სულ რაღაც 57 ქულა და ისევ გავაგრძელე ცხოვრება. მაგრამ დამიძახეს მაინც, მოდი გასაუბრებაზეო.. ისევ, იმედი არ მქონდა და მაინც გავედი. რა ვიბურტყუნე არ ვიცი, მაგრამ გულს გარეთ გავუშვი. და აი, აპრილში დამირეკეს, მოდი შერჩეული ხარ სტაჟიორადო.. ჩემს სიხარულს საზღვარი არ ჰქონდა. მართალია ანაზღაურების გარეშეა, მაგრამ მე მხოლოდ ორი რამ მინდა: 1) არქივის სპეციფიკას გავეცნო; 2) სერთიფიკატი ავიღო

ორი დღეა რაც დავდივართ ოთხი გოგო. სიტუაციაზე ჯერ–ჯერობით ვერაფერს გეტყვით. ვეცნობით განყოფილებებს, მუშაობის პროცესს და ფონდებს.
ფონდის სურათი მაქვს, მაგრამ ვერ დავდებ. აკრძალულია. მართალია მკვლევარებს შეუძლიათ დარეგისტრირდნენ არქივში და გამოითხოვონ დოკუმენტები, მაგრამ უშუალოდ საცავის ნახვა ჩვეულებრივი მოკვდავისთვის არ არის ნებადართული.
ორი დღეა რაც მაბოდებს, იმდენი ინფორმაცია, იმდენი დოკუმენტი, იმდენი რამეა დაცული იქ. თან მე საისტორიო ცენტრალურ არქივში ვარ, რაც ნიშნავს რომ აქ დაცულია მე–9 საუკუნიდან 1921 წლამდე არსებული დოკუმენტები. ეს ხომ ბედნიერებაა..

საქმე ბევრია. ჩვენც წინ 6 თვე გვაქვს. ნუ მე შეიძლება 3 თვე გავჩერდე. არ ვიცი ჯერ. თუ აგვისტოში თურქეთში გამიშვეს განცხადების საფუძველზე, მაშინ შეიძლება გავაგრძელო 6 თვე. ოქტომბერში უწევს დასრულება და ჩემთვის მისწრებაა: ოქტომბერში მე მომიწევს ბაკალავრებთან სემინარზე შესვლა, მომიწევს ღვინერიას ლექციების სწავლა და მეორე კოლოქვიუმის გადაგორება. პლუს სამუშაო. პლუს ლათინურის სწავლაც მინდა, პლუს იტალიურისაც… ამდენს ვერ გავქაჩავ, თუ მუდამ სტაჟირებაზე ვიარე.

ხოდა ასე! მე ყველაფერს მოვასწრებ, თუ ყველაფერს დავგეგმავ. მოკლედ, შეგაწყინეთ თავი ჩემი “წლიური რეპორტებით”.
ვეცდები არქივში მუშაობისას რაიმე საინტერესო თემაც მივაგნო და დავწერო.

You are beautiful – A.N.JELL

სერიალი, რომელიც დამწყებმა კორეომანმა უცილობლ უნდა ნახოს ^_^
სერიალი, რომელიც იმდენად პოპულარული გახდა აზიაში (და მე ვფიქრობ, არამარტო აზიაში), რომ ჯერ იაპონელებმა გადაიღეს თავიანთი ვერსია (Ikemen desu 2009 წელს), მერე ტაივანელებმა (2013 წელს). აქვე გეტყვით: იაპონური ვერსია არ ვარგა, ტაივანური უკეთესია, ორიგინალი კი ცხადია ყველას ჯობს.

შეადარეთ ^_^
შეადარეთ ^_^

საერთოდ, ძნელად მოიპოვება სერიალი, რომელიც საყოველთაო მოწონებას იძენს და მერე მიდის ყველა ქვეყანაში მისი რიმეიქები და გადამღერება.. ნუ ჰა “უშნო ბეტის” თუ გამოვყოფდი ასეთს. ახლა უკვე კორეული “მშვენიერი ხარ” დაემატა.
სულ შემთხვევით გადავერთე ენჯელზე, არადა ვიყავი ჩემთვის წყნარად, ვუყურებდი უსერიოზულეს “ვირუსს” (ასევე კორეულს), რომ შევცდი ( :D ) და ერთი სერია შემომეყურა. სამწუხაროდ თავიდანვე ტაივანური ვერსიით დავიწყე, მაგრამ ჯირო ვანგის მიუხედავად, გირჩევთ მაინც ჯერ ორიგინალი კორეული ნახოთ. რაც ტაივანურ “მშვენიერი ხარ”–ში ვერ გავიგე, ის კორეულმა შეავსო. განსხვავებები ცხადია არის. კორეული A.N.JELL 16 სერიაა, მაშინ როცა ტაივანური – 13 (ჯანდაბა იაპონური კი არ ვიცი რამდენსერიანია) – შეიძლება მცდარად ვფიქრობ, მაგრამ თუ აკეთებ რიმეიქს, ისე მაინც გადმოეცი სიუჟეტი, რომ გაურკვევლობის გრძნობა არ დარჩეს მაყურებელს.
1) ჰვანგ ტე გიონ

Jang Geun Suk ჰვანგ ტე გიონის როლში, ჩვენში ცნობილი როგორც "ქალბატონი ფინთიკოზა" ან დეკოლტემენ :D
Jang Geun Suk ჰვანგ ტე გიონის როლში, ჩვენში ცნობილი როგორც “ქალბატონი ფინთიკოზა” ან დეკოლტემენ :D

ბავშვობაში დედის სითბოსა და სიყვარულს მოკლებული, ერთი ჯიუტი, გულჩათხრობილი და ტუჩებდაპრუწული, მაგრამ ნიჭიერი ახალგაზრდა კაცი, რომელიც სრულად შეიცვლება ჯემას სიყვარულის წყალობით.
2) სუნ იუ (ან შუნ იუ)

აქ ოთხივენი არიან ^_^
აქ ოთხივენი არიან ^_^

დინჯი, გონიერი, აუჩქარებელი და ტიტანური მოთმინების მქონე ახალგაზრდა, რომელიც იმდენჯერ უარყვეს, რომ ბოლოს შეეგუა.
3) ჯერემი
ყველაზე ცელქი, ყველაზე ბავშვური, უდარდელი (მაგრამ ეს გარედან) ბიჭუნა, რომლის საცოდაობით დავიწვი.

პირადად მე, ტაივანურის შინ უ და ჯერემი მომწონს. ჰვანგი კი ორივეგან Hot არის ^_^
პირადად მე, ტაივანურის შინ უ და ჯერემი მომწონს. ჰვანგი კი ორივეგან Hot არის ^_^

4) და რა თქმა უნდა: გო მინ ნამ ან ჯემა
გოგო, რომელიც ძალიან გულუბრყვილოა (სიჩერჩეტემდე), მაგრამ კეთილი და მოსიყვარულე გული აქვს.
გოგო, რომელიც იმდენს ტირის სერიალში, ლამის მეც ამატიროს…

ტაივანურის ჯემა და კორეულის ჯემა.  ავღნიშნავ, რომ ტაივანურში კორეელი ჯემაც თამაშობდა, ხოლო იაპონურში სუკა გამოდიოდა ^_^
ტაივანურის ჯემა და კორეულის ჯემა.
ავღნიშნავ, რომ ტაივანურში კორეელი ჯემაც თამაშობდა, ხოლო იაპონურში სუკა გამოდიოდა ^_^

დიახ, სხვათაშორის სამივე სერიალი ერთმანეთთან დაკავშირებულია. ერთში პარკ შინ ჰაი (კორეელი ჯემა – Park Shin hye) გამოდიოდა, მეორეგან ჩვენი სუკა (მე–8 სერიაში გამოდის და მაგ მომენტს ვუყურე მარტო, დანარჩენზე გული შემიწუხდა, იაპონური სერიალები არ მომწონს, ანიმეები მირჩევნია). ვერ ვიტყვი სუკას მობეზრდა ეს სერიალი და ამიტომ ტაივანურში არ გამოვიდა თქო, მაგრამ ფაქტია: all these three version are linked

Ikemen desu, სუკა სუკას როლში ^_^
Ikemen desu, სუკა სუკას როლში ^_^

განსხვავებები იმდენად წვრილმან რამეში იყო, თავიდან როცა ვინიშნავდი ამ დეტალებს, გამიკვირდა და მერე მივხვდი რომ სწორედ ეს დეტალებში ცვლილება ცვლის მთლიანად სერიალსაც. სულ სხვანაირია კორეულის შინ უ და ტაივანურის შინ უ, მიუხედავად იმ ზოგადი სახასიათო ხაზისა, რაც პერსონაჟს აქვს.
სულ სხვანაირია ჯერემიც და ჰვანგ ტე გიონიც. ჰვანგის დედაც კი სხვანაირია (ტაივანურში ბოლოს დედამისიც ესწრება კონცერტს, უფლებას მისცემს, მაშინ როცა კორეულში უბრალოდ მივიღებო შენს ბოდიშებსო და ამით მორჩა), ჯემას ტყუპისცალი ძმაც კორეულში უფრო კარგად აჩვენეს, ვიდრე ტაივანურში . მოკლედ, არ ინანებთ, ბევრს აღარც მოვყვები: არ მინდა სპოილერის ბურუსში გაეხვიოთ ისინი, ვისაც ამ სერიალის ნახვის ბედნიერება წინ აქვს ^_^
სიმართლეს ვიტყვი და მიხარია მაინც, ტაივანური რომ ვნახე, აბა ჯირო ვანგს როგორ გავიცნობდი.

ჯირო ჯიროა რა, აი ეს ჰგავს თუ ჰგავს დავიდს :)))
ჯირო ჯიროა რა, აი ეს ჰგავს თუ ჰგავს დავიდს :)))

დასასრულს, რა მინდოდა მეთქვა?
აჰ, ჰო. არ დაიჯეროთ რომ კორეელი ვარსკვლავები ასე ღიად გამოდიან ქუჩაში: ისინი დაცვით მოძრაობენ. ეს სუკაზე გადაღებული დოკ ფილმის შედეგად გავიგე. ისეთი ბუნჩულა ყოფილა სინამდვილეში ეს ჩვენი ჯანგ სუკ, რომ სავარაუდოდ (99%–ით) ამის ფანიც გავხდი..
მანამდე კი, დაპრუწული ტუჩები სტუდიაშიიიიიი:
ANJELL-JK SUKA1
qalbatoni fintikoza

სუკა დაპრუწული ტუჩების გარეშე, as usual :D
სუკა დაპრუწული ტუჩების გარეშე, as usual :D

უი, სულ გამომრჩა: მუსიკა => ოსტები აქვს გადასარევი, ჩინურის ვერსიას მივეჩვიე და კორეული “სარანგჰეო” კი გავაღმერთე ^_^
fabolous boys-you are beautiful-ANJELL-taiwan
you are beautiful-suka

ტაივანური შინ უუუ ^_^
ტაივანური შინ უუუ ^_^
ჯირო ჰვანგ ტე გიონის როლში
ჯირო ჰვანგ ტე გიონის როლში
და ბოლოს, ისევ სუკა... ასე ღიმილიანად დავამთავრებ ამ პოსტსაც
და ბოლოს, ისევ სუკა… ასე ღიმილიანად დავამთავრებ ამ პოსტსაც

Saranghaeyo Korea (always meaning South Korea) <3